Polska podpisuje wartą miliardy euro umowę ze Szwecją na trzy okręty podwodne A26 w ramach programu Orka

Ceremonia podpisania w Gdyni

29 czerwca 2026 roku premier Polski Donald Tusk i premier Szwecji Ulf Kristersson przewodniczyli podpisaniu umów wykonawczych programu okrętów podwodnych Orka w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. Kontrakty zostały przypieczętowane na pokładzie fregaty ORP Gen. Tadeusz Kościuszko, nabywając trzy konwencjonalne okręty podwodne typu A26 Blekinge od Saab Kockums. Podczas wydarzenia zawarto również międzyrządowe ramy zakupów sprzętu obronnego oraz umowy dotyczące szwedzkiego zakupu polskiego okrętu ratowniczego Ratownik.

„To historyczne porozumienie o ogromnym znaczeniu dla naszej obronności i współpracy między naszymi krajami.”

Program Orka w pigułce

Okręty podwodne A26 wyposażone są w napęd diesel-elektryczny z niezależnym od powietrza systemem AIP, umożliwiającym wielodniowe operacje podwodne bez wynurzania w celu ładowania akumulatorów. Zastąpią one jedyny pozostający w służbie polski okręt podwodny ORP Orzeł. Wartość programu szacuje się na około 20 miliardów złotych (około 50 miliardów koron szwedzkich). Kontrakt obejmuje logistykę, wsparcie operacyjne, szkolenie załóg i przygotowanie infrastruktury. Współpraca przemysłowa angażuje Polską Grupę Zbrojeniową (PGZ), Saab i WB Group, a udział ma wziąć setki polskich firm.

Zdolność pomostowa i szkolenie załóg

Aby zapewnić ciągłość do czasu dostarczenia pierwszego A26, Szwecja użyczy wycofanego z eksploatacji okrętu podwodnego typu A17 jako rozwiązanie pomostowe od 2027 roku. Polscy marynarze rozpoczną szkolenie w Szwecji w sierpniu 2026 roku. Szwedzki minister obrony Pal Jonson podkreślił, że wczesne zapoznanie się jest niezbędne.

„Polscy marynarze muszą szybko budować swoje zdolności. Już w przyszłym roku A17 zostanie udostępniony jako rozwiązanie pomostowe.”

Kontekst strategiczny i opinia eksperta

Kontradmirał w stanie spoczynku Krzysztof Zdonek, były dowódca 8. Flotylli Obrony Wybrzeża, powiedział PAP, że trzy okręty podwodne stawiają Polskę w czołówce flot NATO. Odrzucił twierdzenia, że Bałtyk jest zbyt mały i płytki do skutecznych operacji, nazywając je niekompetentnymi. Okręty mają służyć odstraszaniu, rozpoznaniu i ochronie infrastruktury krytycznej.

„To najskuteczniejsze narzędzie do odstraszania, rozpoznania i zwalczania przeciwnika na morzu.”

Szersza współpraca dwustronna

Poza okrętami podwodnymi oba rządy podpisały porozumienie Ratownik ustanawiające ramy organizacyjne i prawne zakupu przez Szwecję polskiego okrętu ratowniczego. Sfinalizowano także porozumienie finansowe między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a Szwedzką Agencją Kredytów Eksportowych oraz list intencyjny między WB Group a Saab. Premier Tusk powiedział, że projekt Orka to tylko jeden etap pogłębiania współpracy, a nie jej finał. Obaj przywódcy podkreślili wspólną ocenę bezpieczeństwa regionalnego i determinację do wspierania Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji.