Polska podnosi opłatę cukrową od napojów, syropów i napojów energetycznych

Rząd zatwierdza wyższe opłaty od napojów

29 września 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym oraz innych ustaw, mający na celu przebudowę systemu opłaty cukrowej. Nowe przepisy podnoszą progi opłat i przenoszą obowiązek ich uiszczania na producentów, importerów oraz podmioty nabywające napoje słodzone z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Podstawę opodatkowania stanowić będzie całkowita zawartość cukru, obejmująca zarówno cukry dodane, jak i naturalnie występujące, zadeklarowane na opakowaniu. Reforma obejmuje również darowizny komercyjne, dystrybucję promocyjną oraz wykorzystanie w reklamie, przy jednoczesnym zachowaniu zwolnień dla darowizn przekazywanych zarejestrowanym organizacjom pożytku publicznego na cele charytatywne. Rządowe prognozy wskazują, że znowelizowane ramy wygenerują blisko 1,5 mld PLN dodatkowego dochodu rocznie.

Zmieniona struktura stawek i dopłaty za stymulanty

Ustawa wprowadza znaczne podwyżki we wszystkich progach opłat od 1 stycznia 2027 roku. Część stała opłaty, stosowana do napojów z zawartością do 5 gramów cukru na 100 mililitrów lub zawierających substancje słodzące, wzrośnie z 0,50 PLN do 0,70 PLN za litr. Zmienna dopłata za każdy gram cukru powyżej progu 5 gramów wzrośnie dwukrotnie, z 0,05 PLN do 0,10 PLN. Ponadto dopłata za napoje zawierające stymulanty, takie jak kofeina lub tauryna, wzrośnie dziesięciokrotnie, z 0,10 PLN do 1,00 PLN za litr. Maksymalny łączny limit opłaty na litr napoju wzrośnie z 1,20 PLN do 1,80 PLN.

Rozszerzenie na syropy i suplementy w płynie

Poza standardowymi napojami gazowanymi, projekt ustawy rozszerza opłatę cukrową na płynne suplementy diety, koncentrując się na mocno słodzonych syropach owocowych. Syropy słodzone sprzedawane w opakowaniach powyżej 200 mililitrów, dotychczas zwolnione jako suplementy diety, będą teraz podlegać opłacie. Mniejsze opakowania przeznaczone do leczenia kaszlu lub wspierania odporności zachowają zwolnienie. Koncentraty płynne, półpłynne i stałe będą podlegać jednolitej stawce 3,00 PLN za litr lub kilogram. Produkty zawierające co najmniej 20% soku owocowego stracą wcześniejsze zwolnienie, jeśli zawierają dodatek substancji słodzących, kofeiny lub tauryny.

W Polsce coraz więcej osób zmaga się z nadwagą i otyłością, co zwiększa ryzyko chorób, w tym cukrzycy i chorób układu krążenia. Jednym z czynników przyczyniających się do nadmiernej masy ciała jest częste spożywanie słodkich napojów. Zmiany mają na celu zachęcenie producentów do zmniejszenia zawartości cukru i innych składników nadających napojom słodki smak.

Alokacja przychodów i przeszkody parlamentarne

Projekt trafia teraz do Sejmu, a następnie do Senatu i na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. W grudniu 2025 roku Nawrocki zawetował podobną próbę podniesienia opłat od napojów, argumentując to ochroną finansów gospodarstw domowych. Odnosząc się do uzasadnienia polityki, minister finansów Andrzej Domański stwierdził, że 96% wszystkich wpływów z opłaty trafia bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia, omijając budżet państwa. Środki te są przeznaczone na profilaktykę zdrowotną, edukację żywieniową oraz leczenie cukrzycy i schorzeń związanych z otyłością.