Migracje · Wiedeń, Kigali i Bruksela

Pięć państw UE planuje utworzenie w Rwandzie ośrodka dla osób, którym odmówiono azylu

Austria, Dania, Niemcy, Grecja i Holandia planują program pilotażowy, w ramach którego od 2027 roku do Rwandy trafiałoby około 100 osób, którym odmówiono azylu. Zieloni w Parlamencie Europejskim ostrzegają, że porozumienie może naruszać unijne przepisy, a rząd Rwandy odrzuca zarzuty dotyczące praw człowieka.

Tekst AI na podstawie relacji Mediafax.ro, RTVE.es, Il Fatto Quotidiano i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Wiedeń, Kigali, Bruksela · Austria, Rwanda, Belgia
Jak do tego doszło
  1. 2023Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii blokuje wcześniejszy plan dotyczący Rwandy
  2. Tydzień 16 listopada 2026Pięć rządów uzgadnia plan, przedstawiony w Wiedniu, bez podpisanych umów
  3. 23.11Zakończenie zbierania podpisów pod listem Zielonych do Komisji
  4. Początek 2027Rozpoczęcie projektu pilotażowego z udziałem około 20 osób z każdego kraju

Plan i harmonogram

Austria, Dania, Niemcy, Grecja i Holandia uzgodniły budowę "ośrodka powrotowego" w Rwandzie dla migrantów, których wnioski o azyl zostały odrzucone i których nie można odesłać do krajów pochodzenia. Porozumienie przedstawiono w Wiedniu w tygodniu rozpoczynającym się 16 listopada, choć nie podpisano jeszcze żadnych dokumentów. Program pilotażowy ma ruszyć na początku 2027 roku z udziałem około 20 osób z każdego kraju (łącznie około 100). Rządy twierdzą, że ma to sprawdzić skuteczność modelu. Rwanda nazywa te miejsca centrami powitalnymi, podczas gdy władze europejskie opisują je jako otwarte obiekty, w których przeniesione osoby nie będą przetrzymywane w zamknięciu.

Warunki dla przenoszonych osób

Minister spraw wewnętrznych Rwandy, Vincent Biruta, przekazał, że osoby przebywające w ośrodkach otrzymają zakwaterowanie, szkolenia zawodowe oraz pomoc w integracji ze społeczeństwem i gospodarką Rwandy. Jak podaje El País, przeniesione osoby uzyskałyby prawo pobytu oraz dostęp do edukacji, pracy, opieki zdrowotnej i wymiaru sprawiedliwości. Mogłyby również przenieść się do trzeciego kraju, w którym posiadają zezwolenie na pobyt. Plan nie obejmuje osób, których wnioski o azyl są w trakcie rozpatrywania. Kigali oczekuje, że pięć państw pokryje koszty, w tym zakwaterowania tymczasowego, jednak nie ujawniono całkowitego budżetu ani spodziewanych korzyści dla Rwandy.

Rwanda zmaga się również z problemem zatrudnienia. Narodowy Instytut Statystyki oszacował bezrobocie w trzecim kwartale 2026 roku na 15,6% (wobec 13,4% rok wcześniej), przy czym bezrobocie wśród młodzieży wyniosło 18,8%.

Stopa bezrobocia w Rwandzie, III kwartał 2025 vs III kwartał 2026%
III kwartał 2025
13.4 %
III kwartał 2026
15.6 %

Dane z tekstu artykułu

Obawy o prawa człowieka i wyzwania prawne

Freedom House ocenia Rwandę na 7 na 40 punktów w kategorii praw politycznych oraz 14 na 60 w kategorii swobód obywatelskich, klasyfikując kraj jako "nie wolny". Rada Praw Człowieka ONZ wskazywała na represje wobec opozycji i dysydentów oraz ściganie rywali politycznych, dziennikarzy i obrońców praw człowieka. Europosłanki Zielonych: Tineke Strik, Anna Strolenberg i Mélissa Camara napisały do Komisji Europejskiej, argumentując, że umowa może naruszać warunki rozporządzenia o powrotach. Zaapelowały do Kaji Kallas i Magnusa Brunnera o pilny przegląd sytuacji praw człowieka w Rwandzie. Artykuł 14 rozporządzenia, które weszło w życie w październiku 2026 roku, pozwala na umowy o transferze tylko z państwami przestrzegającymi praw człowieka. Podpisy pod listem zbierane są do poniedziałku, 23 listopada, po czym trafi on do Komisji. Rząd Rwandy odrzuca oskarżenia i twierdzi, że prawa człowieka są przestrzegane.

Koszty, precedens i tło polityczne

Wcześniejszy plan Wielkiej Brytanii dotyczący Rwandy został zablokowany przez Sąd Najwyższy w 2023 roku. Sąd uznał, że uchodźcy mogą być przekazywani do krajów, w których grożą im prześladowania. Dane o kosztach są rozbieżne: jedno ze źródeł podaje, że Londyn wydał 700 mln funtów (z czego 290 mln bezpośrednio dla Kigali) na przeniesienie czterech ochotników, podczas gdy rządowa liczba cytowana przez El País wynosi 715 mln funtów (około 850 mln euro). Pięć rządów twierdzi, że zostanie ustanowiony niezależny mechanizm monitorujący, a nadzór ma wspierać agencja ONZ ds. uchodźców. Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej, wyraziła niezadowolenie, że Europa może kopiować rozwiązania Donalda Trumpa lub Nayiba Bukele. Około 50 organizacji pozarządowych wezwało do wycofania propozycji, a eksperci konsultowani przez El País spodziewają się, że sądy ją odrzucą. RTVE podaje, że partie skrajnie prawicowe zdobyły silną pozycję w parlamentach krajowych, co zmusza ugrupowania głównego nurtu do zaostrzenia retoryki. W 2025 roku UE otrzymała 669 365 wniosków o azyl. Jacob Funk Kirkegaard z brukselskiego think tanku Bruegel twierdzi, że celem jest efekt odstraszający: osoby, którym odmówiono azylu, mają wiedzieć, że zostaną deportowane i nie mogą zostać w Unii.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Organizacje
Unia Europejska

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar