Węgry ograniczają kadencję premiera do ośmiu lat, trwale blokując Viktorowi Orbánowi powrót do władzy
Węgierski parlament zagłosował w poniedziałek za ograniczeniem kadencji premiera do ośmiu lat, trwale blokując byłemu liderowi Viktorowi Orbánowi możliwość powrotu na to stanowisko. Poprawka konstytucyjna, będąca kluczową obietnicą wyborczą premiera Pétera Magyara, została przyjęta 135 głosami za, przy 50 przeciw i 6 wstrzymujących się.
Węgierskie Zgromadzenie Narodowe 15 czerwca 2026 roku przyjęło przełomową poprawkę do konstytucji, ograniczającą kadencję każdego przyszłego premiera do maksymalnie dwóch czteroletnich kadencji. Środek ten, obowiązujący z mocą wsteczną od 1990 roku, oznacza, że były premier Viktor Orbán, który rządził łącznie przez 20 lat, nigdy więcej nie może sprawować tego urzędu.
Głosowanie
Poprawka uzyskała wymaganą większość dwóch trzecich głosów: 135 deputowanych zagłosowało za, 50 przeciw, a sześciu wstrzymało się od głosu (jeden raport podaje liczbę 134 głosów za). Zgodnie z węgierskim prawem, taka zmiana konstytucji nie wymaga referendum, jeśli uzyska superwiększość w parlamencie. Partia Magyara Tisza posiada 141 ze 199 mandatów, co wystarcza do samodzielnego przeprowadzenia reformy.
Parlament właśnie to uchwalił. Odtąd premier na Węgrzech może sprawować urząd maksymalnie przez dwie kadencje, czyli osiem lat.
Dotrzymana obietnica
Wprowadzenie ograniczenia kadencji premiera było centralną obietnicą Pétera Magyara i jego centroprawicowej partii Tisza podczas kampanii wyborczej w kwietniu 2026 roku. Magyar argumentował, że nieograniczona kadencja może prowadzić do niezdrowej koncentracji władzy, wskazując na 16-letnie nieprzerwane rządy swojego poprzednika. Po zdecydowanym zwycięstwie Tiszy 12 kwietnia nowy rząd szybko wprowadził ograniczenie do konstytucji – tej samej ustawy zasadniczej, którą Orbán sporządził w 2011 roku i wielokrotnie nowelizował, aby umocnić kontrolę nad sądownictwem, mediami i systemem wyborczym.
W każdym systemie demokratycznym nieograniczona władza zawsze traci poczucie umiaru.
Długie rządy Orbána
Viktor Orbán po raz pierwszy pełnił funkcję premiera w latach 1998–2002, następnie powrócił w 2010 roku i pozostał na stanowisku do zaprzysiężenia Tiszy w maju tego roku. Przez dwie dekady jego partia Fidesz przekształciła węgierskie instytucje polityczne i skoncentrowała władzę w rękach egzekutywy. Partia Fidesz Orbána potępiła poprawkę jako działanie wymierzone w konkretną osobę, ograniczające wolę ludu, a sam Orbán określił ją mianem „ustawy Orbána”.
- Orbán po raz pierwszy zostaje premierem (kadencja 1998–2002).
- Orbán wraca na stanowisko premiera, rozpoczynając 16-letnie nieprzerwane rządy.
- Partia Tisza wygrywa wybory parlamentarne; Magyar zostaje premierem.
- Orbán zostaje ponownie wybrany na lidera partii Fidesz.
- Przechodzi poprawka konstytucyjna ograniczająca kadencje premiera.
Jeśli będą mnie potrzebować, będę tam.
Co dalej
Poprawka nie zamyka całkowicie drogi powrotu: Orbán mógłby wrócić tylko w przypadku ponownej zmiany konstytucji, która wymaga większości dwóch trzecich głosów, co zdaniem analityków jest dla Fideszu w dającej się przewidzieć przyszłości nierealne. Głosowanie otwiera również drogę do rozwiązania kontrowersyjnego Urzędu Ochrony Suwerenności, organu utworzonego przez administrację Orbána w 2024 roku z szerokimi uprawnieniami śledczymi, który – według krytyków – był wymierzony w przeciwników politycznych i niezależne media.
