OpenAI twierdzi, że rozwiązało 90-letni problem matematyczny Naviera-Stokesa przy użyciu 10 000 agentów AI

Niepublikowany model i 88-godzinny cykl obliczeniowy

8 września 2026 roku OpenAI ogłosiło, że wewnętrzny system sztucznej inteligencji rozwiązał problem istnienia i gładkości rozwiązań równań Naviera-Stokesa w 88 godzin. Firma rozpoczęła trenowanie modelu 28 sierpnia, opisując go jako znacznie bardziej zaawansowany niż niedawno wydany GPT-6 Astra. Po otrzymaniu 1 września informacji, że naukowcy czynią postępy w pracach nad problemami milenijnymi, OpenAI uruchomiło około 10 000 autonomicznych agentów do analizy równań. W trakcie obliczeń boty wymieniły blisko 3 mln wiadomości i zużyły 130 mld tokenów wyjściowych, co wyceniono na około 10 mln USD według standardowych stawek firmy. Mark Chen, szef działu badań w OpenAI, stwierdził podczas briefingu prasowego, że koszty obliczeń sięgnęły milionów dolarów.

To znaczący krok w badaniach nad sztuczną inteligencją. To obietnica, że możliwe stanie się udzielenie odpowiedzi na inne z najbardziej złożonych pytań.

Problem istnienia i gładkości rozwiązań równań Naviera-Stokesa

Sformułowane przez francuskiego inżyniera Henriego Naviera w 1822 roku oraz fizyka George'a Gabriela Stokesa w 1845 roku równania opisują przepływ cieczy i gazów. Stanowią one podstawowe narzędzia w prognozowaniu pogody, modelowaniu klimatu oraz projektowaniu skrzydeł samolotów. W 2000 roku Instytut Matematyczny Claya uznał problem istnienia i gładkości rozwiązań równań Naviera-Stokesa za jeden z siedmiu problemów milenijnych, oferując 1 mln USD nagrody za jego rozwiązanie. Główny problem dotyczy tego, czy gładki początkowy ruch płynu w trzech wymiarach może ulec załamaniu i doprowadzić do powstania osobliwości w skończonym czasie. Dowód OpenAI zakłada, że równania mogą prowadzić do takich osobliwości, co sugeruje teoretyczne warunki, w których prędkość płynu mogłaby stać się nieskończona.

Czy istnieje taka początkowa konfiguracja płynu, w której woda rozbryzguje się i w pewnym momencie cała energia imploduje, nadając cząsteczkom wody nieskończoną prędkość? Czy można wprawić płyn w ruch, obserwować jego przepływ, a potem doprowadzić do jego wybuchu?

Zarzuty dotyczące dostępu do danych i wyścigu obliczeniowego

Ogłoszenie zbiegło się w czasie ze sporem z udziałem profesora matematyki z New York University, Tristana Buckmastera, oraz badacza z Anthropic, Leventa Alpöge. Para opublikowała wyniki dotyczące powiązanego problemu 7 września po pracy z modelem Codex od OpenAI oraz Claude od Anthropic. Buckmaster stwierdził, że po tym, jak dowiedział się, iż OpenAI słyszało o ich postępach, odkrył, że firma dąży do uzyskania dowodu tą samą drogą matematyczną. Zakwestionował, czy OpenAI uzyskało dostęp do szkiców przechowywanych w sesjach Codex, aby wspomóc swoje badania. OpenAI oświadczyło, że nie uzyskano dostępu do konkretnych danych użytkowników, choć nie wykluczyło, że zanonimizowane dane o użytkowaniu produktów mogły przyczynić się do trenowania modelu.

Nie widzieliśmy żadnej z ich prac, dopóki nie opublikowali jej publicznie zeszłej nocy. Z perspektywy czasu widać, że nasze dowody znacząco się różnią, a nawet precyzyjne wyniki są inne.

Weryfikacja i reakcja środowiska akademickiego

Sebastien Bubeck, kierujący badaniami matematycznymi w OpenAI, określił oskarżenia jako fałszywe i podżegające, stwierdzając, że firma przestrzega standardów akademickich. Przed roszczeniem OpenAI matematycy rozwiązali tylko jeden z siedmiu problemów milenijnych od czasu ich wyznaczenia w 2000 roku. Instytut Matematyczny Claya nie zweryfikował jeszcze ani nie przyjął proponowanego przez OpenAI rozwiązania. Niezależni matematycy i recenzenci muszą zbadać wygenerowany dowód, zanim nastąpi formalne uznanie lub wypłata nagrody. OpenAI poinformowało, że planuje przedstawić dalsze szczegóły techniczne społeczności naukowej w miarę postępów weryfikacji.