Polska zgłasza „Ojczyznę” Pawła Pawlikowskiego do Oscara 2027

Decyzja komisji selekcyjnej

Dziewięcioosobowa komisja powołana przez Polski Instytut Sztuki Filmowej, której przewodniczył producent Jan Naszewski, 18 września 2026 roku jednogłośnie wybrała „Ojczyznę” Pawła Pawlikowskiego. Komisja oceniała siedem zgłoszonych polskich tytułów, w tym filmy Jana Holoubka, Piotra Domalewskiego oraz Michała Marczaka. Członkowie komisji określili dzieło jako kompletne, wielowymiarowe osiągnięcie artystyczne, łączące kunszt narracyjny i wizualny dzięki pracy polskich twórców filmowych.

Obsada, fabuła i produkcja regionalna

Scenariusz autorstwa Pawlikowskiego i Henka Handloegtena koncentruje się na postaci noblisty Thomasa Manna, w którego wcielił się Hanns Zischler, oraz jego córki Eriki, granej przez Sandrę Hüller. Akcja filmu toczy się latem 1949 roku, szesnaście lat po wyjeździe Manna z Niemiec. Fabuła śledzi podróż ojca i córki czarnym Buickiem przez podzielony kraj, z administrowanego przez Amerykanów Frankfurtu do kontrolowanego przez Sowietów Weimaru, na obchody dwusetnej rocznicy urodzin Goethego. W obsadzie znaleźli się również August Diehl jako Klaus Mann, Devid Striesow oraz Anna Madeley.

Pawlikowski współpracował ze swoim stałym zespołem technicznym, w tym operatorem Łukaszem Żalem, kostiumografką Aleksandrą Staszko, montażystą Piotrem Wójcikiem oraz scenografami Katarzyną Sobańską i Marcelem Sławińskim. Choć akcja filmu rozgrywa się w Niemczech, zdjęcia realizowano głównie w Polsce, na Dolnym Śląsku. Wnętrze powojennego domu Manna w Los Angeles zbudowano w studiu filmowym WFF we Wrocławiu, a sceny plenerowe kręcono w Legnicy, Wałbrzychu, Ludwikowicach Kłodzkich oraz w hucie szkła w Pieńsku.

Międzynarodowe uznanie i nagroda w Cannes

Światowa premiera „Ojczyzny” odbyła się w maju 2026 roku w konkursie głównym festiwalu w Cannes, gdzie Pawlikowski otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię ex aequo. Film powstał jako koprodukcja polsko-niemiecko-francusko-włoska, a dystrybucję w USA zapewniła platforma Mubi. Po festiwalowej trasie film trafił do konkursu głównego 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, gdzie walczy o Złote Lwy.

„Podobnie jak moje poprzednie filmy, „Ojczyzna” podejmuje tematy historycznych zawirowań, wygnania i przynależności. Łączy również dramatyczny moment historyczny z bardzo konkretną ludzką historią.”

Zakończenie trylogii i dorobek producentki

Dramat stanowi zwieńczenie nieformalnej trylogii historycznej Pawlikowskiego, zapoczątkowanej filmami „Ida” i „Zimna wojna”. Filmoznawca i krytyk Michał Oleszczyk ocenił wybór jako oczekiwany i trafny krok reżysera, choć wskazał na konkurencję w kategorii międzynarodowej ze strony hiszpańskiego kandydata „La Bola Negra”.

Dla producentki Ewy Puszczyńskiej z Extreme Emotions „Ojczyzna” jest piątym filmem w karierze zgłoszonym do Oscara w kategorii międzynarodowej, po „Idzie”, „Zimnej wojnie”, „Quo Vadis, Aida?” Jasmili Žbanić oraz „Strefie interesów” Jonathana Glazera.

„Niektórzy mogą pomyśleć, że skoro to nie pierwszy raz, nie odczuwam emocji. Odczuwam ogromne emocje, głos mi drży i cała się trzęsę.”