Badanie: Ograniczenie prędkości na autostradzie może zapobiec nawet 90 zgonom rocznie

Redukcja liczby zgonów

Nowe badanie fundacji Björn Steiger Stiftung wskazuje, że wprowadzenie ogólnego ograniczenia prędkości do 130 km/h na niemieckich autostradach mogłoby znacznie zmniejszyć liczbę ofiar śmiertelnych wypadków drogowych. Siegfried Brockmann, kierujący badaniem ekspert ds. wypadków, podaje, że na autostradach federalnych zginęłoby o 25–30 procent mniej osób. Odpowiada to około 70–90 osobom rocznie. W 2025 roku według Federalnego Urzędu Statystycznego w wypadkach drogowych zginęło ogółem ponad 2800 osób, z czego 292 na autostradach. Brockmann podkreśla, że taka pojedyncza regulacja dotyczy zaledwie trzech procent wszystkich ofiar wypadków, ale mimo to przyniosłaby znaczący efekt.

Przy maksymalnej prędkości 130 kilometrów na godzinę liczba zabitych na autostradach federalnych byłaby o 25 do 30 procent niższa, co odpowiada około 70 do 90 osobom.

Doświadczenia międzynarodowe

Prawie wszystkie inne kraje mają obowiązujące ograniczenia prędkości na autostradach. Najwyższe regularne limity w Europie obowiązują w Polsce – 140 km/h oraz na pojedynczych odcinkach pilotowych w Czechach – 150 km/h. Badanie powołuje się na analizy z Austrii, Holandii i Stanów Zjednoczonych, które konsekwentnie wykazują spadek liczby poważnych wypadków lub ofiar śmiertelnych po wprowadzeniu ograniczeń prędkości. Według Brockmanna wcześniejsze niemieckie analizy, np. z lat 1977, 2000–2006 czy oceny Federalnej Agencji Środowiska, można tylko w ograniczonym stopniu przenieść na obecne warunki. Dlatego obecna metaanaliza sięga m.in. po modele AI.

Spór polityczny i test praktyczny

Brockmann opowiada się za rocznym eksperymentem terenowym z ograniczeniami prędkości lub za odcinkami testowymi z różnymi prędkościami maksymalnymi. Wymagałoby to jednak zgody Federalnego Ministerstwa Transportu, które sprzeciwia się ogólnemu limitowi. ADAC wyraża się otwarcie: „Możliwości i granice ograniczenia prędkości dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony klimatu powinny zostać zbadane.” Według ADAC w społeczeństwie od lat rośnie poparcie dla takiego rozwiązania. Ministerstwo podtrzymuje swój sprzeciw, podczas gdy wiele organizacji domaga się jego wprowadzenia.

Brak przenoszenia ruchu na drogi lokalne i bardziej przewidywalne czasy przejazdu

Badanie nie zakłada, że przy ograniczeniu prędkości więcej pojazdów przejedzie na drogi krajowe. Równoważne trasy alternatywne nie istnieją, a autostrady również z ograniczeniem pozostaną najszybszym połączeniem. Eksperci nie spodziewają się też większej liczby korków; wręcz przeciwnie – czas podróży mógłby stać się bardziej przewidywalny, ponieważ rzadziej występowałyby zamknięcia z powodu wypadków i objazdy. ADAC wskazuje, że autostrady są już najbezpieczniejszymi drogami w Niemczech: przypada na nie jedna trzecia wszystkich kilometrów przejechanych przez pojazdy silnikowe, ale tylko dziesięć procent ofiar śmiertelnych.

Perspektywy

Według fundacji badanie Brockmanna jest pierwszym tego typu kompleksowym opracowaniem dla Niemiec, uwzględniającym aktualne dane o wypadkach i modele oparte na AI. Naukowiec naciska na decyzję polityczną, aby empirycznie sprawdzić skuteczność ograniczenia prędkości. Termin ewentualnych faz testowych lub dalszych konsultacji w Ministerstwie Transportu nie został jeszcze ustalony.