OECD wytycza dwie ścieżki dla światowej gospodarki w obliczu przedłużającego się kryzysu w Ormuzie: powolne ożywienie lub otwarta recesja

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju opublikowała swój najbardziej ponury globalny raport od czasów pandemii, przedstawiając dwie rozbieżne ścieżki dla światowej gospodarki w swoim raporcie ekonomicznym z 3 czerwca. Oba scenariusze zakładają, że konflikt na Bliskim Wschodzie pozostawi światową gospodarkę w gorszym stanie niż przed wojną, z wolniejszym wzrostem i wyższą inflacją. Różnica polega na skali.

Scenariusz centralny: szybkie rozwiązanie

Bardziej optymistyczny scenariusz OECD zakłada, że zakłócenia energetyczne złagodnieją w miarę postępu rozmów w kierunku trwałego pokoju. Na tej ścieżce globalny wzrost spowolni do 2,8% w 2026 r. z 3,4% w 2025 r., tylko nieznacznie poniżej 2,9%, które organizacja prognozowała w marcu. Następnie wzrost odbije do 3,1% w 2027 r. Inflacja w G20 osiągnie 4,0% w tym roku, zanim spadnie do 3,1% w 2027 r.

Szok energetyczny i rosnąca inflacja pogarszają perspektywy dla światowej gospodarki.

Nawet ta stosunkowo łagodna ścieżka niesie ze sobą ból. Inflacja w USA prognozowana jest na 3,7% w tym roku, znacznie powyżej celu Rezerwy Federalnej wynoszącego 2%. Wzrost w strefie euro został obniżony do zaledwie 0,8% w 2026 r., a w Niemczech do 0,7%. Grecja, która importuje 93% swojej całkowitej energii, odnotowuje prawie dwukrotny wzrost prognozy inflacji do 4,2%, a jej wzrost został obniżony do 1,9%. Gospodarka Irlandii ma skurczyć się o 1% w 2026 r., częściowo z powodu wycofywania się z wcześniejszego eksportu i wyższych cen energii.

Scenariusz negatywny: przedłużające się zakłócenia

Drugi scenariusz zakłada, że konflikt przeciągnie się przez większą część 2027 r. Globalny wzrost spadnie do 2,1% w tym roku i 1,8% w przyszłym, co OECD określa jako „ekstremalnie niski poza wielkimi globalnymi recesjami, takimi jak globalny kryzys finansowy czy pandemia”. Organizacja ostrzega, że może to pchnąć kilka gospodarek na skraj recesji. Inflacja w G20 może wzrosnąć powyżej 5%, napędzana wzrostem cen ropy z blisko 100 dolarów za baryłkę do 115 dolarów na stałe.

Konflikt na Bliskim Wschodzie stał się dominującą siłą kształtującą globalne perspektywy gospodarcze.

Banki centralne staną w obliczu poważnego dylematu. OECD twierdzi, że Rezerwa Federalna USA i inne banki centralne będą musiały podnieść stopy procentowe co najmniej o pół punktu procentowego, aby opanować ryzyko inflacyjne, nawet gdy wzrost będzie się załamywał. Raport wskazuje, że ogólne środki pomocowe, takie jak obniżki podatków i pułapy cenowe, osłabiają zachęty do oszczędzania energii i należy ich unikać.

Punkt węzłowy w centrum

Wszystkie scenariusze prowadzą do Cieśniny Ormuckiej, wąskiej drogi wodnej łączącej Zatokę Perską z globalnymi rynkami energii. Konflikt został wywołany 28 lutego wspólnym izraelsko-amerykańskim atakiem na Iran, który doprowadził do faktycznego zamknięcia cieśniny przez Teheran. Próby wyjścia poza kruchy rozejm między Waszyngtonem a Teheranem nie powiodły się w ostatnich dniach, gdy Iran zaatakował amerykańską bazę wojskową w Kuwejcie w odpowiedzi na amerykańskie uderzenia na cele wojskowe w południowym Iranie.

Podatność naszych gospodarek na jeden punkt węzłowy pokazuje potrzebę zintensyfikowania wysiłków na rzecz wzmocnienia odporności łańcuchów dostaw.

OECD zauważa, że nawet po zawarciu porozumienia pokojowego skutki gospodarcze będą się utrzymywać przez miesiące, gdy uszkodzona infrastruktura i szlaki transportowe zostaną odbudowane. Organizacja wzywa do pilnych inwestycji w celu zerwania zależności od importowanych paliw kopalnych.

Niewiadoma związana ze sztuczną inteligencją

Oba scenariusze rozgrywają się na tle gospodarki napędzanej sztuczną inteligencją, a Stany Zjednoczone są najwyraźniejszym beneficjentem. OECD przewiduje wzrost USA na poziomie blisko 2% w tym roku, najsilniejszy w G7, dzięki „ogromnym inwestycjom związanym ze sztuczną inteligencją” i odpornym wydatkom gospodarstw domowych o wyższych dochodach. Raport wskazuje jednak na paradoks: sztuczna inteligencja coraz silniej wiąże światową gospodarkę z rynkami energii, łańcuchami dostaw półprzewodników i kluczowymi nakładami przemysłowymi, czyli tymi samymi obszarami, które wielokrotnie były wstrząsane przez pandemię, liczne wojny i napięcia geopolityczne. Jeśli zakłócenia utrzymają się do 2027 r., inwestycje, w tym w energochłonną sztuczną inteligencję, znacznie osłabną.

Wpływ na poszczególne kraje

Ból jest rozłożony nierównomiernie. Gospodarki najbardziej uzależnione od importu energii z Bliskiego Wschodu, głównie Azja poza Chinami, ucierpią najbardziej, a produkcja w Zatoce Perskiej spadnie. Deficyt obrotów bieżących Grecji ma wzrosnąć do 6,7% PKB w 2026 r. Inflacja w strefie euro osiągnęła 3,2% w maju, w porównaniu z 3,0% w kwietniu, według Eurostatu. Szwajcaria wyróżnia się inflacją na poziomie zaledwie 0,7%. Wielka Brytania dzieli z USA najwyższy wskaźnik inflacji w G7 wynoszący 3,7%.

Grecja stoi w obliczu szczególnego ryzyka, ponieważ wypłaty z jej Funduszu Odbudowy i Zwiększania Odporności, które rosną z 2,6% PKB w 2025 r. do 4,4% PKB w 2026 r., zaczynają wygasać. Wzrost nakładów brutto na środki trwałe ma spowolnić z 8,9% w 2025 r. do 7,1% w 2026 r. i dalej do 3,2% w 2027 r. Turystyka pozostaje jasnym punktem, a liczba przyjazdów międzynarodowych rośnie, a wskaźniki rezerwacji są na ogół stabilne na początku 2026 r.