Naukowcy zidentyfikowali nowy gatunek prehistorycznego krokodyla Herugavialis cairensis w skale użytej do budowy Sfinksa

Ponowna ocena skamieniałości i tomografia komputerowa

Międzynarodowy zespół paleontologów pod kierownictwem Paula Burke'a ze Szwedzkiego Muzeum Historii Naturalnej zidentyfikował nowy rodzaj wymarłego krokodyla, Herugavialis cairensis. Główny okaz, skamieniała czaszka wydobyta w latach 20. XX wieku w Egipcie, został w 1927 roku zaklasyfikowany do rodzaju Tomistoma, który obejmuje współczesne gawiale sundajskie. Wykorzystując tomografię komputerową, naukowcy porównali ponad 300 punktów morfologicznych dotyczących kształtu i wielkości czaszki z żyjącymi i wymarłymi krokodylowatymi. Wyniki opublikowane w Royal Society Open Science wykazały, że okaz reprezentuje odrębną gałąź ewolucyjną, a nie krewnego współczesnych południowoazjatyckich gawiali żyjących 5000 mil dalej.

Ta skamieniałość była oznaczona jako problematyczna, ponieważ nadano jej tę samą nazwę rodzajową, co jednemu z żyjących gatunków.

Nazewnictwo i cechy anatomiczne

Nowo wyznaczony rodzaj wywodzi swoją nazwę od Heru, znanego również jako Horus, starożytnego egipskiego bóstwa kojarzonego z Wielkim Sfinksem w Gizie. Naukowcy wybrali tę nazwę ze względu na fizyczne podobieństwo: skamieniałej czaszce brakuje czubka pyska, co odzwierciedla uszkodzony nos kamiennego Sfinksa. Herugavialis cairensis posiadał długi, wąski pysk z ostrymi jak brzytwa zębami oraz uniesione oczodoły, które wystawały ponad sklepienie czaszki w sposób podobny do współczesnych gawiali gangesowych. Dr Burke zauważył, że te fizyczne adaptacje służyły wodnemu trybowi życia i polowaniu na ryby w wodach przybrzeżnych.

Ostre jak brzytwa zęby oraz długi i cienki pysk były przystosowane do chwytania ryb. Formacja Mokattam, z której pochodzi Herugavialis, zawiera skamieniałości kilku gatunków ryb kostnoszkieletowych i chrzęstnoszkieletowych, którymi Herugavialis prawdopodobnie się żywił.

Prehistoryczny ekosystem morski w Egipcie

Skamieniałość pochodzi z formacji Mokattam, eoceńskiej warstwy wapienia położonej na południowy wschód od Kairu, datowanej na okres od 45 do 54 milionów lat temu. W czasach, gdy żył Herugavialis, płytkie wody morskie pokrywały znaczną część północnego Egiptu, wspierając różnorodne populacje prymitywnych wielorybów, rekinów, ryb kostnoszkieletowych i co najmniej dwóch innych gatunków krokodylowatych. Herugavialis cairensis reprezentuje jeden z sześciu gatunków gawiali, o których wiadomo, że zamieszkiwały region Morza Śródziemnego w ciągu 43 milionów lat, między 66 a 23 miliony lat temu. Krokodylowate zniknęły z basenu Morza Śródziemnego około 6 milionów lat temu podczas wysychania morza.

Potencjalne skamieniałości w wapieniu z Gizy

Formacja geologiczna zawierająca skamieniałości krokodyla to ta sama warstwa skalna, z której tysiąclecia później wydobyto kamień do budowy Wielkiego Sfinksa i piramid w Gizie. Paleobiolog Philip Mannion z University College London zauważył, że prehistoryczne organizmy morskie pozostają osadzone w blokach wydobytych z płaskowyżu Giza. Dr Burke przyznał, że dodatkowe skamieniałości prehistorycznych zwierząt mogą znajdować się wewnątrz samego ciała Sfinksa, choć naukowcy nie mogą zdemontować pomnika, aby to zweryfikować. Mannion wyjaśnił, że szczegółowe badania stuletnich archiwów muzealnych wciąż prowadzą do odkrycia wcześniej nieopisanych gatunków kręgowców.

Było to już znane i rozpoznane jako coś odrębnego, ale potrzebne były bardziej szczegółowe badania, aby ustalić, co dokładnie reprezentuje.