Naukowcy odkryli zachowane czerwone krwinki i hem w 115-milionowej skamielinie dinozaura

Kość dinozaura ze śladami komórek

Naukowcy pod kierunkiem Kliti Grice z Curtin University w Perth w Australii opisali kształty czerwonych krwinek wewnątrz kości Aratasaurus museunacionali, mięsożernego, dwunożnego dinozaura o długości około 3,1 metra. Skamieliny mają około 115 milionów lat i pochodzą z północno-wschodniej Brazylii. Badanie opublikowano w Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Kość, w której znaleziono komórki, należała do młodego osobnika, który w chwili śmierci miał około czterech lat. Komórki odkryto w kanałach, przez które niegdyś przebiegały naczynia krwionośne.

Chemiczne sygnały krwi

Oprócz kształtów przypominających komórki zespół donosi o chemicznych sygnałach hemu, cząsteczki zawierającej żelazo, która wiąże się z hemoglobiną, białkiem nadającym krwi czerwony kolor. Według jednego z opisów zespół znalazł nienaruszone cząsteczki związane z hemem wewnątrz komórek, a badanie określa się jako pierwsze, które chemicznie potwierdza przetrwanie cząsteczek pochodzących z hemoglobiny wewnątrz takich komórek. Grice powiedziała agencji Reuters, że zespół nie znalazł niczego, co przypominałoby fiolkę z krwią dinozaura. Wyniki opisała jako mineralny i molekularny odcisk dawnej biologii. Naukowcy zaznaczają również, że praca nie dokumentuje DNA dinozaura.

Dlaczego konserwacja jest rzadkością

Tkanki miękkie rzadko ulegają fosylizacji, a komórki znalezione w płynach ustrojowych, takich jak krew, są jeszcze rzadsze. Zespół przypisuje wyjątkowy stan zachowania szybkiemu pogrzebaniu po śmierci w środowisku o niskiej zawartości tlenu, bogatym w mikroorganizmy. Od końca lat 90. co najmniej 153 badania próbowały opisać czerwone krwinki w kościach dinozaurów lub innych bardzo starych skamielinach. Ten dorobek naukowy od dawna jest podzielony w kwestii tego, czy taki materiał może przetrwać.

Sceptycyzm i reakcje

Niezależni badacze, którzy skomentowali sprawę w Science, nie podważyli metodologii badania, ale wyrazili zastrzeżenia. Zauważyli, że ślady są dłuższe i szersze niż czerwone krwinki krokodyli i ptaków, najbliższych żyjących krewnych dinozaurów. Martin Van Kranendonk, kierownik School of Earth and Planetary Sciences na Curtin University, stwierdził, że odkrycia mogą zmienić sposób, w jaki postrzegamy konserwację struktur molekularnych przez długi czas lub w trudnych warunkach. Grice dodała, że odkrycie oferuje bezpośrednie molekularne okno na fizjologię dawno wymarłych zwierząt i środowiska, w których żyły.