Nowaja Gazieta, jedna z ostatnich niezależnych gazet w Rosji, kończy działalność 9 listopada

Zamknięcie w poniedziałek 9 listopada

Nowaja Gazieta kończy działalność w poniedziałek 9 listopada 2026 r., zamykając ponad 30-letnią historię niezależnego dziennikarstwa w Rosji. Zespół redakcyjny ogłosił tę decyzję w oświadczeniu opublikowanym 30 października, zapowiadając wygaszenie świateł w biurze zajmowanym przez trzy dekady, wyłączenie serwerów i opuszczenie lokalu. Rosyjski tytuł oświadczenia brzmi „Zabili nas” – to fraza, którą pracownicy wybrali, by podsumować los gazety. Wynajmujący wypowiedział umowę najmu, a budynek przy zaułku Potapowskim w Moskwie ma zostać zamknięty dla redakcji od wtorku 10 listopada. Ostatnie pudła mają opuścić budynek w poniedziałek, w tym przedmioty z małego muzeum Anny Politkowskiej, które mieściło się w jej dawnym gabinecie.

Narastająca presja

Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. gazecie uniemożliwiono druk, co zmusiło ją do zawieszenia wydania papierowego. Redakcja kontynuowała pracę w internecie, jednak jej zasoby sieciowe zostały ograniczone, gazetę usunięto z rejestru mediów, a dziennikarzy uznano za „zagranicznych agentów” i poddano represjom. We wrześniu cała redakcja otrzymała status zagranicznego agenta, co dziennik „El País” określił mianem administracyjnego ataku. W redakcji oraz w domu redaktora naczelnego Siergieja Sokołowa przeprowadzono przeszukania, a system przyjmowania darowizn od czytelników został wyłączony. Pracownicy obawiali się, że gazetę uznają za „organizację ekstremistyczną”, co naraziłoby każdego z nich na karę więzienia, dlatego 26 października spotkali się w piwnicy sąsiedniego budynku, podejrzewając, że ich biuro jest podsłuchiwane.

Sześcioro zabitych dziennikarzy i noblista

„El País” oraz n-tv podają, że sześcioro dziennikarzy i współpracowników gazety zostało zabitych. Najbardziej znanym przypadkiem jest Anna Politkowska, która dokumentowała rosyjskie zbrodnie wojenne w Czeczenii i została zastrzelona w windzie swojego bloku w Moskwie 7 października 2006 r. Dmitrij Muratow, laureat Pokojowej Nagrody Nobla i były redaktor naczelny gazety, pełni obecnie funkcję redaktora naczelnego Nowaja Gazieta Europe, założonej w Rydze przez młodszych członków zespołu. To wydanie jest w Rosji zakazane. Muratow został oblany czerwoną farbą z acetonem podczas podróży pociągiem w 2022 r., co spowodowało trwałe uszkodzenie wzroku. „Washington Post”, powołując się na źródła w rządzie USA, poinformował, że za atakiem stały rosyjskie służby wywiadowcze.

Początki i znaczenie zamknięcia

Gazeta powstała wiosną 1993 r., gdy około trzydziestu dziennikarzy odeszło z „Komsomolskiej Prawdy”, a pierwszy numer ukazał się 1 kwietnia 1993 r. Michaił Gorbaczow przekazał zespołowi część pieniędzy ze swojej Pokojowej Nagrody Nobla, za co kupiono osiem komputerów. Przez 33 lata, jak podaje eldiario.es, gazeta ujawniała korupcję wśród elit, nadużycia służb bezpieczeństwa i łamanie praw człowieka. Dziesiątki rosyjskich redakcji na emigracji wskazują, że była ona punktem odniesienia dla wielu zespołów dziennikarskich. Obawiają się one, że zamknięcie gazety oznacza „zielone światło” dla służb specjalnych na ostateczne zniszczenie niezależnego dziennikarstwa. Redakcje te działają pod presją Kremla, w trudnych warunkach ekonomicznych i przy blokadach internetowych ograniczających dostęp rosyjskim czytelnikom.