Nowa Gazieta zamyka biura w Moskwie i wyłącza serwery 9 listopada

Ogłoszenie o zamknięciu

Nowa Gazieta poinformowała w piątek, 30 października 2026 r., o zakończeniu działalności. Zespół redakcyjny ogłosił, że 9 listopada zamknie swoje biura w centrum Moskwy, wyłączy serwery i opuści budynek, który zajmował przez trzy dekady. Wydano nakaz eksmisji, a system zbierania darowizn od czytelników został wyłączony. Gazeta wskazała, że rosyjskie władze i służby bezpieczeństwa zmusiły zespół do zaprzestania pracy.

W nagraniu wideo opublikowanym w serwisie YouTube dyrektor Siergiej Sokołow odczytał komunikat osobiście.

„9 listopada zgasimy światło w domu, w którym żyliśmy przez 30 lat, zamkniemy nasze serwery i odejdziemy. Gazeta przestaje istnieć.”

Tło historyczne i śmierć sześciu dziennikarzy

Założona w 1993 r. za pieniądze z Pokojowej Nagrody Nobla, którą otrzymał Michaił Gorbaczow, gazeta zasłynęła z dochodzeń dotyczących korupcji, władzy politycznej i łamania praw człowieka. Sześcioro dziennikarzy i współpracowników zginęło w związku ze swoją pracą. Wśród nich była Anna Politkowska, która dokumentowała zbrodnie wojenne w Czeczenii i została zastrzelona w Moskwie w 2006 r. Dmitrij Muratow, współzałożyciel i były redaktor naczelny, otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 2021 r. i zadedykował ją sześciorgu zmarłym kolegom. Wcześniej w 2026 r. rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości uznało gazetę za „zagranicznego agenta”.

Presja od czasu inwazji w 2022 roku

Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. naciski na niezależne media przybrały na sile. Rosyjskie władze przyjęły surowsze przepisy cenzorskie, przewidujące wieloletnie kary więzienia za niektóre publikacje. Gazeta, która otwarcie sprzeciwiała się wojnie, straciła licencję w 2022 r. i zawiesiła wydanie drukowane, ale kontynuowała publikacje online z moskiewskiego biura. Muratow w rozmowie z AFP opisał zamknięcie jako element „gigantycznej kampanii wojskowej” Kremla i stwierdził, że gazeta była elementem, który władze musiały zniszczyć.

„Nie umarliśmy, zabili nas, wraz z Konstytucją.”

Muratow dodał, że jedyne, co pozostało, to śmiać się z artykułu 29 konstytucji, który stanowi, że cenzura jest zakazana.

Postępowanie karne wobec pracowników

W kwietniu 2026 r. rosyjskie władze przeszukały biura gazety po wszczęciu postępowania karnego przeciwko dziennikarzowi Olegowi Rołduginowi. Został on zatrzymany i przesłuchany, obecnie przebywa w areszcie domowym w oczekiwaniu na proces. Według jednego z raportów grozi mu zarzut nielegalnego dostępu do informacji komputerowych. W połowie października Siergiej Sokołow został wezwany na przesłuchanie w tej samej sprawie, a w jego domu przeprowadzono przeszukanie.

Reakcje i co dalej

Norweski Komitet Noblowski potępił wymuszone zawieszenie gazety. Wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka Volker Türk w oświadczeniu stwierdził, że zamknięcie redakcji to kolejny cios dla niezależnych mediów i wezwał rosyjskie władze do zaprzestania działań uniemożliwiających relacjonowanie ważnych spraw interesu publicznego.

„To nowy, surowy i niszczycielski cios dla niezależnych mediów, które jeszcze pozostały w Federacji Rosyjskiej.”

Zespół redakcyjny napisał, że ponad 30 lat pracy zakończy się pozostawieniem dziennikarzy na ulicy, bez środków do życia i w obliczu ciągłego zagrożenia represjami. Zamknięcie zaplanowano na 9 listopada 2026 r.