Niepokoje pod Kijowem po doniesieniach o torturach wobec zmobilizowanych żołnierzy; władze zaprzeczają

Co się wydarzyło

W poniedziałek 2 listopada w serwisie Telegram i innych sieciach społecznościowych pojawiły się doniesienia, że około 40 mężczyzn jest torturowanych w piwnicy w Petropawliwskiej Borszczahiwce, wsi pod Kijowem, oraz że jeden z nich zmarł. Wieczorem przed domem wykorzystywanym przez jednostkę Gwardii Narodowej zebrał się tłum. Według doniesień niektórzy próbowali wedrzeć się do środka, rzucali jajkami i granatami dymnymi, próbowali przewrócić policyjny autobus oraz uszkodzili radiowozy. Gwardziści i policja odpowiedzieli gazem łzawiącym, a nagrania zarejestrowały strzały ostrzegawcze, jak podaje ukraiński nadawca publiczny Suspilne. Czterech mężczyzn trafiło do szpitala po tym, jak tłum naparł na budynek.

Co mówi Gwardia Narodowa

1. Korpus Gwardii Narodowej „Azow” poinformował, że w budynku przebywało 17 nowo zmobilizowanych mężczyzn oraz żołnierzy oczekujących na postępowania w związku z nieuprawnionym opuszczeniem jednostek. Dowódca, Ołeksandr Piwnenko, przekazał, że armia wynajmuje dom jako tymczasową bazę dla mężczyzn, którzy po kontrolach administracyjnych wyjeżdżają do ośrodków szkoleniowych. Piwnenko dodał również, że czterech żołnierzy zatrzymanych za opuszczenie jednostek miało obrażenia i zostało przewiezionych do placówki medycznej Gwardii. Rzecznik Gwardii, Rusłan Muzyczuk, odrzucił twierdzenie, jakoby jeden z mężczyzn miał złamany kręgosłup, zaznaczając, że wszyscy wspomniani żołnierze o własnych siłach weszli do karetki. Gwardia poinformowała, że współpracuje z organami ścigania w celu ustalenia, czy doszło do jakiejkolwiek przemocy wobec żołnierzy.

Karetka i kobieta w centrum doniesień

Policja podała, że plotki pochodziły od kobiety, która przedstawiła się jako właścicielka prywatnej firmy przewozowej Med-Prestige. Serwis śledczy Slidstvo.Info ustalił, że firma przestała działać w 2023 roku, a jej faktyczny właściciel stwierdził, że sprzedał karetkę widzianą na miejscu dwa lata wcześniej. Szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow przekazał, że kobieta przebrana za ratownika medycznego zamówiła karetkę z wyprzedzeniem i co najmniej trzy dni przed incydentem dokonała inspekcji budynku wraz z kierowcą. Policja poinformowała, że jej motywy pozostają nieznane, a śledztwo sprawdza, czy działała z powodów osobistych, dla zwrócenia na siebie uwagi, czy dla pieniędzy. Policja ustaliła również, że była ona w kontakcie z kanałami na Telegramie, które nagłośniły te doniesienia.

Oficjalne reakcje i śledztwa

Budanow, który osobiście udał się na miejsce, nazwał incydent wyreżyserowaną operacją propagandową. Stwierdził, że takie zdarzenia nie mogłyby mieć miejsca bez wpływów zewnętrznych, odnosząc się do Rosji. Ukraiński rzecznik praw człowieka Dmytro Łubinec zażądał wyjaśnień dotyczących zadań żołnierzy i gwardzistów na miejscu oraz legalności ich działań, potępiając jednocześnie ataki cywilów na personel wojskowy. Państwowe Biuro Śledcze wszczęło we wtorek 3 listopada dochodzenie w sprawie tego, czy żołnierze byli przetrzymywani wbrew własnej woli. Narodowe Biuro Śledcze bada, czy personel wojskowy przekroczył swoje uprawnienia, jak podaje newsORF.

Tło mobilizacji

Reporter Kyiv Independent napisał, że mężczyźni mogą być powoływani wbrew własnej woli i przetrzymywani w domach takich jak ten, zanim zostaną przydzieleni do jednostek, choć zauważył, że nie jest to nowa informacja. Biuro rzecznika praw człowieka otrzymało w 2025 roku ponad 6000 skarg na możliwe naruszenia podczas rekrutacji, w tym na przetrzymywanie w punktach rekrutacyjnych. Podczas niepokojów krążyło nagranie 14-letniego chłopca owiniętego w koc termiczny, ale późniejsze materiały pokazały, że dołączył on do protestu, wspiął się na ogrodzenie i został wprowadzony do środka przez żołnierzy, aby chronić go przed kamieniami.