Liban między porozumieniem USA-Iran a izraelską okupacją w obliczu chwiejnego zawieszenia broni
Porozumienie między USA a Iranem mające zakończyć walki na Bliskim Wschodzie pozostawia Liban w zawieszeniu: ostrzał trwa, Izrael zapowiada pozostanie na zajętych terenach, a wysiedleni cywile wracają do ruin.
Porozumienie bez pełnej przejrzystości
Ogłoszone 15 czerwca nocne porozumienie między Waszyngtonem a Teheranem zakłada natychmiastowe zakończenie wojny na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi potwierdził, że umowa przewiduje „natychmiastowe i definitywne zakończenie wojny oraz operacji wojskowych na różnych frontach, w tym w Libanie”. Prezydent Libanu Joseph Aoun powitał porozumienie jako krok w stronę uspokojenia sytuacji.
To porozumienie jest pozytywnym krokiem w kierunku obniżenia napięć i otwiera drogę do rozwiązań dyplomatycznych.
Libańscy urzędnicy przyznali jednak, że nie zostali poinformowani o szczegółach ustaleń. Pełny tekst pozostaje tajny, a prezydent USA Donald Trump nie potwierdził publicznie, że zawieszenie broni obejmuje front izraelsko-hezbollahowski. Przewodniczący libańskiego parlamentu Nabih Berri, kluczowy pośrednik, przekazał, że otrzymał telefon od irańskiego ministra spraw zagranicznych Abbasa Araghchiego, który nalegał, aby klauzula o wstrzymaniu wojny była stosowana natychmiast i przez cały 60-dniowy okres negocjacji.
Izraelski sprzeciw
Izrael, który nie uczestniczył w rozmowach, zareagował wyzwaniem. Skrajnie prawicowy minister Itamar Ben Gvir oświadczył, że „porozumienie Trumpa nas nie wiąże”.
Nie możemy wycofać się ani na cal z terytorium, które nasi żołnierze zdobyli i oczyścili z infrastruktury terrorystycznej.
Minister obrony Israel Katz dodał, że wojsko będzie utrzymywać strefy bezpieczeństwa w Libanie na czas nieokreślony – politykę tę, jak stwierdził, premier Benjamin Netanjahu przekazał Trumpowi. Retoryka ta przekreśliła nadzieje na wygaszenie wojny między Izraelem a Hezbollahem, która wybuchła 2 marca w ramach solidarności z Iranem.
Sytuacja w terenie
Walki osłabły 15 czerwca, ale nigdy nie ustały. Armia libańska i kadry Hezbollahu wzywały setki tysięcy wysiedlonych, aby nie wracali do domów. Ci, którzy zdecydowali się na podróż na południe, zastali w swoich wioskach izraelskie wojska i zawrócili. Izraelskie drony krążyły nad Bejrutem, artyleria ostrzeliwała rejon Nabatiye, a atak na pojazd zabił jedną osobę. W Khiam wysadzano domy w powietrze. Wielu Libańczyków czuło, że „wojna się nie skończyła”.
- Hezbollah otwiera front z Izraelem w ramach solidarności z Iranem (źródła podają różne daty: koniec lutego lub 2 marca)
- USA i Iran ogłaszają nocne porozumienie o zawieszeniu broni, w tym klauzulę dotyczącą Libanu
- Libańscy urzędnicy witają porozumienie, ale twierdzą, że nie zostali poinformowani o jego warunkach
- Izraelscy ministrowie odrzucają wycofanie wojsk, minister obrony zapowiada ich pozostanie
- Ostrożny powrót wysiedlonych w obliczu trwającego ostrzału artyleryjskiego; jedna osoba zabita
- Ceremonia podpisania zaplanowana w Genewie
Skutki polityczne
Hezbollah podziękował Iranowi za uwzględnienie Libanu i przedstawił porozumienie jako zwycięstwo. Nieoficjalny rzecznik ruchu, mufti Ahmad Kabalan, wezwał do powołania nowego rządu. Grupa stwierdziła, że zwolennicy szyickiego ruchu „znosili wielkie cierpienie w milczeniu”. Jednak wykluczenie państwa z negocjacji podkreśla kruchość każdego rozejmu. Bejrut od kwietnia prowadził oddzielne rozmowy z Izraelem pod auspicjami USA, ale nigdy nie powstrzymały one przemocy. Według najnowszego oficjalnego bilansu liczba ofiar śmiertelnych wynosi 3798.
Co dalej?
Ceremonia podpisania umowy zaplanowana jest na piątek w Genewie, jednak bez zgody Izraela jej wdrożenie stoi pod znakiem zapytania. Analitycy ostrzegają, że front libański może zniweczyć proces regionalny. Na razie największy znak zapytania wisi nad izraelskimi wojskami wciąż okupującymi terytorium Libanu oraz nad tym, czy broń ucichnie, czy znów zacznie grzmieć.
