Niemieccy ministrowie spraw wewnętrznych rezygnują z zasady jednomyślności, aby odizolować AfD po wyborach w Saksonii-Anhalt

Reforma zasad głosowania

Niemiecka Konferencja Ministrów Spraw Wewnętrznych (IMK) zmieniła swój regulamin, rezygnując z długoletniego wymogu jednomyślnych decyzji wszystkich 16 krajów związkowych. Zgodnie z nową procedurą, wspólne rezolucje wymagają kwalifikowanej większości co najmniej 13 głosów. Zmiana przepisów ma zapobiec sytuacji, w której jeden kraj związkowy, w szczególności rządzony przez Alternatywę dla Niemiec (AfD), mógłby wetować decyzje konferencji. IMK koordynuje krajową politykę bezpieczeństwa wewnętrznego, obejmującą obszary od protokołów deportacyjnych po pomoc w przypadku klęsk żywiołowych i ochronę ludności. Podczas gdy federalny minister spraw wewnętrznych uczestniczy w sesjach jako gość z prawem głosu i zgłaszania wniosków, prawo do głosowania pozostaje zarezerwowane wyłącznie dla 16 ministrów krajowych.

Wykluczenie z grup przygotowawczych

Oprócz dostosowania progu głosowania, partie głównego nurtu podjęły decyzję o wykluczeniu przyszłych ministrów spraw wewnętrznych z ramienia AfD z nieformalnych grup roboczych konferencji. Krajowe ministerstwa spraw wewnętrznych koordynują politykę w dwóch tradycyjnych grupach: "krajach A" rządzonych przez SPD oraz "krajach B" rządzonych przez CDU i CSU. Historycznie ministrowie spraw wewnętrznych z rządów koalicyjnych kierowanych przez Zielonych w Badenii-Wirtembergii oraz Lewicę w Turyngii byli włączani do jednej z tych frakcji. Joachim Herrmann, minister spraw wewnętrznych Bawarii i obecny rzecznik "krajów B", potwierdził, że minister z AfD nie będzie dopuszczony do tych zamkniętych sesji przygotowawczych.

Rezolucja CDU i CSU jest jasna: nie ma współpracy z AfD.

Herrmann stwierdził, że możliwość przyjęcia ministra AfD do grupy Unii jest całkowicie wykluczona.

To się nie wydarzy.

Przedstawiciele krajów rządzonych przez SPD również oświadczyli, że minister z AfD nie będzie dopuszczony do grupy "krajów A", co pozostawi potencjalnego przedstawiciela AfD w izolacji podczas wstępnych negocjacji politycznych.

Pokłosie wyborów w Saksonii-Anhalt

Zmiany proceduralne następują po wyborach krajowych w Saksonii-Anhalt z 6 września 2026 r., w których AfD uzyskała 43,8% głosów, wyprzedzając CDU z wynikiem 17,2%. AfD brakuje trzech mandatów do uzyskania bezwzględnej większości w parlamencie krajowym. Ulrich Siegmund, główny kandydat partii, zapowiedział zamiar ubiegania się o wybór na premiera kraju związkowego tuż przed Bożym Narodzeniem. Podczas nadchodzącej sesji IMK zaplanowanej na początek grudnia 2026 r., Saksonię-Anhalt nadal będzie reprezentować pełniąca obowiązki minister spraw wewnętrznych Tamara Zieschang z CDU, podczas gdy rozmowy o tworzeniu rządu trwają.

Spory instytucjonalne i wyzwania prawne

Środki podjęte w ramach IMK są następstwem szerszych sporów administracyjnych i prawnych dotyczących roli AfD w niemieckim zarządzaniu. W parlamencie federalnym, gdzie AfD tworzy drugą co do wielkości grupę parlamentarną ze 151 posłami, partii odmówiono dostępu do większej sali obrad Otto-Wels, używanej przez mniejszą frakcję SPD, co podtrzymał Federalny Trybunał Konstytucyjny w Karlsruhe. Eksperci prawni zauważają, że urzędnicy miejscy i administratorzy powiatowi mają określone konstytucyjne obowiązki lojalności, co zapewnia podstawy prawne dla zabezpieczeń instytucjonalnych. Jednak obserwatorzy prawni i polityczni zauważają, że rezygnacja z zasady jednomyślności IMK zmienia charakter jej wspólnych deklaracji. Zgodnie z zasadą 13 głosów, do trzech sprzeciwiających się krajów związkowych nie jest prawnie wiążące wykonywanie rezolucji konferencji, którym się sprzeciwiły.