Prezydent Karol Nawrocki zawetował trzy ustawy, w tym projekt państwowego e-dziennika

Decyzje prezydenta w sprawie siedmiu ustaw

Prezydent Karol Nawrocki ogłosił 28 sierpnia 2026 r. decyzje dotyczące siedmiu ustaw uchwalonych przez Sejm. Prezydent podpisał cztery ustawy i zawetował trzy. Zatwierdzone przepisy obejmują samorządy zawodowe architektów i inżynierów budownictwa, jakość handlową artykułów rolno-spożywczych, środki na odbudowę po powodzi oraz wsparcie dla zrównoważonego lotnictwa. Trzy zawetowane akty to nowelizacja Prawa oświatowego dotycząca państwowego e-dziennika, zmiany w Prawie ochrony środowiska w zakresie odwołań dotyczących jakości powietrza oraz nowelizacja Prawa energetycznego.

Odrzucenie pilotażu państwowego e-dziennika

Zablokowana nowelizacja Prawa oświatowego miała na celu uruchomienie pilotażowego programu państwowego e-dziennika w szkołach podstawowych i średnich w roku szkolnym 2026/2027. System, zintegrowany z Systemem Informacji Oświatowej, miał stanowić darmową alternatywę dla platform komercyjnych. Nawrocki argumentował, że centralna baza danych przechowywałaby wrażliwe informacje o uczniach, w tym numery PESEL, zdjęcia, oceny, frekwencję oraz dane o specjalnych potrzebach edukacyjnych, bez odpowiednich standardów szyfrowania i obowiązkowych audytów bezpieczeństwa. Zwrócił również uwagę, że system kosztowałby ponad 200 mln zł z funduszy publicznych i ostrzegł przed pośpiesznym wdrażaniem.

Nie podpiszę tej ustawy w obecnym kształcie. Nie mówię nie państwowemu e-dziennikowi. Mówię: przygotujcie się dobrze, przygotujcie się lepiej.

Krytyka rządu i reakcje polityczne

Członkowie koalicji rządzącej skrytykowali weto, opisując je jako decyzję chroniącą prywatnych dostawców oprogramowania. Minister edukacji Barbara Nowacka określiła ten ruch w mediach społecznościowych jako weto lobbingowe. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer stwierdziła, że rodzice nadal będą płacić za komercyjne subskrypcje, podczas gdy dane uczniów pozostaną na prywatnych serwerach. Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski argumentował, że decyzja pozostawia kontrolę nad danymi w rękach zagranicznych operatorów komercyjnych, zamiast pod ochroną publiczną. Z kolei niezależny poseł i nauczyciel Marcin Józefaciuk poparł weto, stwierdzając, że dane uczniów nie powinny służyć do testowania niedokończonego oprogramowania i zaproponował zmieniony harmonogram z pilotażem w roku szkolnym 2027/2028.

Weta w sprawach ochrony środowiska i energetyki

Prezydent zawetował również zmiany w Prawie ochrony środowiska, które umożliwiłyby mieszkańcom i organizacjom zaskarżanie gminnych programów ochrony powietrza na podstawie interesu faktycznego, bez konieczności wykazywania bezpośredniej szkody prawnej. Kancelaria Prezydenta stwierdziła, że ten zapis mógłby pozwolić podmiotom zewnętrznym lub zagranicznym na blokowanie lokalnych inwestycji infrastrukturalnych, takich jak drogi czy zakłady produkcyjne. Trzecie weto dotyczyło nowelizacji Prawa energetycznego, którą ustawodawcy przyjęli 31 lipca 2026 r., aby rozwiązać luki powstałe po reformie z marca 2026 r. Nawrocki argumentował, że zmienianie przepisów zaledwie kilka miesięcy po ich uchwaleniu tworzy niepewność prawną dla inwestorów i operatorów sieci.