NASA prezentuje załogowy samolot doświadczalny X-70 Fractal, pierwszy lot planowany w ciągu dwóch lat

Prezentacja na szczycie UP.Summit

NASA zaprezentowała X-70 Fractal 4 listopada podczas szczytu UP.Summit, który odbył się w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego na Florydzie. Jared Isaacman, administrator NASA, ogłosił powstanie maszyny i opisał ją jako załogową, wysokowydajną platformę badawczą. NASA twierdzi, że samolot ma przyspieszyć rozwój i testowanie zaawansowanych technologii lotniczych. Isaacman przedstawił projekt jako powrót do ambicji dziecięcej fantastyki naukowej, stwierdzając, że przyszłość należy do NASA. X-70 dołącza do serii X agencji, która obejmuje m.in. Bell X-1, pierwszy samolot, który w 1947 roku przekroczył barierę dźwięku, oraz cichy demonstrator naddźwiękowy X-59.

„X-70 Fractal daje NASA załogową, wysokowydajną platformę do testowania zaawansowanych systemów sterowania lotem, manewrowości i innych nowatorskich technologii w rzeczywistych warunkach lotu.”

Opublikowane specyfikacje

Komunikat prasowy podaje masę startową 4536 kilogramów oraz projektową prędkość przelotową Mach 0,75, co według dziennika La Razón odpowiada około 920 km/h. Samolot może wznieść się na wysokość 13 716 metrów i ma zasięg operacyjny przekraczający 2778 kilometrów. Może przenosić do 907 kilogramów ładunku eksperymentalnego, wewnętrznie lub zewnętrznie. NASA twierdzi, że modułowa konstrukcja pozwala na szybką wymianę ładunków między eksperymentami. System sterowania lotem jest opisywany jako szybko konfigurowalny, co według NASA pozwoli badaczom badać manewrowość w sposób dotychczas nieprezentowany w załogowych statkach powietrznych. Komunikat nie wymienia producenta.

Otwarte pytania i kwestia zdjęcia

Szczegóły projektu i harmonogramu rozwoju pozostają niejasne. W komunikacie prasowym pokazano zdjęcie X-70 owiniętego w dym, które serwisy Ars Technica i The Verge opisują jako wygenerowane przez sztuczną inteligencję, przedstawiające ciemną sylwetkę przypominającą myśliwiec. Agencja udostępniła tylko ten obraz, podczas gdy możliwości zostały potwierdzone w tekście. Isaacman powiedział, że samolot może odbyć swój pierwszy lot pod szyldem NASA w ciągu dwóch lat. Ani komunikat, ani doniesienia medialne nie podają dokładniejszej daty, a La Razón opisuje zdjęcie jako wizualizację koncepcyjną.

Drugie ogłoszenie i spekulacje o SR-71

Magazyn Aviation Week, cytowany przez Ars Technica, donosi, że kolejny samolot serii X zostanie ogłoszony na szczycie UP.Summit 6 listopada, co zbiegnie się w czasie z zaplanowanym wystąpieniem prezydenta Donalda Trumpa podczas wydarzenia. Wcześniej Isaacman pokazał podobną sylwetkę w dymie z podpisem „Odbudowa naszego portfela samolotów serii X” podczas All-In Summit w Los Angeles, który odbył się w dniach 12–14 września, jak podaje TWZ. Obraz ten przypominał SR-71 Blackbird, samolot, który w czasach zimnej wojny wykonywał misje rozpoznawcze z prędkościami naddźwiękowymi. Ars Technica podaje, że krążą pogłoski o wskrzeszeniu SR-71 w jakiejś formie, ale artykuły nie potwierdzają żadnego związku z X-70 lub listopadowym ogłoszeniem.

Tło programu

Laurie Grindle, dyrektor Wydziału Aeronautyki w Dyrekcji Misji Badawczo-Technologicznych NASA, powiedziała w wypowiedziach przytoczonych przez TVP Info, że agencja od dziesięcioleci wykorzystuje samoloty serii X do rozwijania technologii wspierających lotnictwo. X-70 jest następcą napędzanego rakietowo X-15, zbudowanego do badania lotów hipersonicznych, oraz X-59, zaprojektowanego w celu redukcji gromu dźwiękowego docierającego do ziemi, gdy samolot przekracza prędkość dźwięku. La Razón opisuje X-70 jako maszynę zbudowaną do badania manewrów, które nigdy nie były testowane z pilotami na pokładzie. Oczekuje się, że samolot dołączy do operacji NASA dopiero po swoim pierwszym locie, a źródła nie podają dokładniejszego harmonogramu poza dwuletnim oknem czasowym.