Republika Południowej Afryki szykuje się na antyimigranckie ultimatum: tysiące uciekają, policja mobilizuje 10 tys. funkcjonariuszy

Termin i exodus

Nieoficjalny termin 30 czerwca dla nieudokumentowanych cudzoziemców na opuszczenie RPA, wyznaczony przez grupy antyimigranckie, w tym ruch March and March, wywołał masowy exodus. Władze poinformowały 29 czerwca, że w ostatnich tygodniach repatriowano ponad 25 000 osób, co stanowi gwałtowny wzrost w porównaniu z 15 000 Malawijczyków podanymi tydzień wcześniej. W Durbanie ponad 11 000 Malawijczyków zgromadziło się w prowizorycznym obozie, czekając na autobusy, które zabiorą ich na przejście graniczne w Musinie. Wielu przebywa tam od kilku dni, śpiąc na kartonach, podczas gdy organizacje pomocowe rozdają żywność i odzież.

Powód, dla którego chciałbym zostać, to ten, że współczuję mojemu dziecku. Jest za małe. Kiedy mnie nie będzie, kto go utrzyma?

Przemoc i strach

Termin ten poprzedzają tygodnie protestów antyimigranckich, które okazały się śmiertelne. Według National Joint Operational and Intelligence Structure (Natjoints) zginęły co najmniej cztery osoby: dwóch Mozambijczyków, jeden Etiopczyk i jeden Malawijczyk. 19 czerwca 29-letni ojciec z Malawi został pobity na śmierć w Pietermaritzburgu, co lokalne media określiły jako akt czystej ksenofobii. W Tembelihle 29 czerwca nożem zaatakowano Malawijczyka po spotkaniu społeczności, które ujawniło głębokie podziały w kwestii migracji.

Zapytali mnie: Kiedy opuszczasz kraj? Chcemy naprawić nasz kraj. Jeśli nie wyjedziesz teraz, wyjedziesz w trumnie, bo nie potrzebujemy nikogo po 30 czerwca.

Reakcja rządu

Prezydent Cyril Ramaphosa wezwał obywateli do pokojowych protestów i ostrzegł, że przemoc, zastraszanie i samosądy nie będą tolerowane. Rozmieszczono prawie 10 000 policjantów, a także drony, helikoptery i sztaby kryzysowe. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych rozbiło namiot w Durbanie, aby przyspieszyć deportacje, choć priorytetem jest jak najszybsze opuszczenie miasta przez uchodźców przed planowanymi protestami. Natjoints poinformowało, że od 1 marca do 29 czerwca odnotowało 103 sprawy związane z nastrojami antyimigranckimi i zatrzymało 195 podejrzanych.

Nie będziemy tolerować przemocy, zastraszania i samosądów.

Polityczne podteksty

Rządzący Afrykański Kongres Narodowy (ANC) otwarcie oskarżył byłego prezydenta Jacoba Zumę o wspieranie ruchu March and March. Sekretarz generalny ANC Fikile Mbalula powiedział 25 czerwca, że Zuma popycha ludzi w stronę chaosu i anarchii. Widmo zamieszek z lipca 2021 r., w których po uwięzieniu Zumy zginęło ponad 350 osób, ciąży nad obecnym kryzysem. Stopa bezrobocia w RPA osiągnęła 31,4% w pierwszym kwartale 2026 r., najwyższy poziom na świecie po Sudanie, podsycając urazę wobec migrantów obwinianych o przestępczość i brak miejsc pracy.

Działania repatriacyjne

Kilka rządów afrykańskich zorganizowało loty repatriacyjne i autobusy. Minister spraw zagranicznych Nigerii Bianca Ojukwu powiedziała, że samolot Air Peace przewiezie 30 czerwca kolejnych obywateli, co zwiększy liczbę ewakuowanych do 60 w czerwcu i 271 w maju. Ghana przetransportowała drogą lotniczą 988 obywateli, a Uganda ogłosiła plany repatriacji 746 obywateli, którzy zarejestrowali się na powrót. Malawi, Mozambik i Zimbabwe również ewakuują swoich obywateli. Prezydent Bola Ahmed Tinubu nakazał kontynuowanie ewakuacji nawet po upływie terminu, zapewniając, że żaden Nigeryjczyk, który chce wyjechać, nie zostanie pozostawiony.

Bezpieczeństwo naszych obywateli za granicą jest priorytetem naszej agendy Odnowionej Nadziei. Jesteśmy oddani ochronie naszych obywateli poza granicami kraju.