Inwazja meduz w elektrowni jądrowej Gravelines. Trzy reaktory wyłączone

Reaktory wyłączone z sieci

Masowy napływ meduz do pompowni wody morskiej w elektrowni jądrowej Gravelines na północy Francji zmusił operatora, firmę EDF, do wyłączenia trzech z sześciu reaktorów późnym wieczorem w poniedziałek 10 sierpnia. Reaktory 2, 3 i 4 zostały całkowicie zatrzymane, natomiast moc reaktora 1 ograniczono do 50% w ramach działań zapobiegawczych. Reaktor 5 był już wcześniej wyłączony z powodu planowej konserwacji, co oznacza, że tylko reaktor 6 pracuje z pełną mocą. Każdy z sześciu bloków wytwarza 900 megawatów, co daje łączną moc elektrowni na poziomie 5,4 gigawata. Gravelines, położona na wybrzeżu Morza Północnego mniej więcej w połowie drogi między Calais a Dunkierką, jest uznawana za największą elektrownię jądrową w Europie Zachodniej.

EDF poinformował, że sytuacja nie ma wpływu na bezpieczeństwo instalacji, personelu ani środowiska. Meduzy dostały się do pomp wody morskiej i zablokowały sita filtracyjne, co uruchomiło procedurę wyłączenia.

Środki zapobiegawcze i reakcja

Po całkowitym przestoju elektrowni spowodowanym przez meduzy latem 2025 roku, kiedy cztery reaktory wyłączyły się automatycznie, a ostatni został ponownie podłączony dopiero po około dziesięciu dniach, EDF wdrożył nowe techniki monitorowania i odławiania. Na kanałach wlotowych oraz na sitach filtracyjnych zainstalowano kamery, aby wcześnie wykrywać nadciągające blokady. Firma nawiązała również współpracę z francuską organizacją rybacką oraz służbami ratownictwa morskiego, które monitorują ławice i mogą wszcząć alarm w celu rozpoczęcia ukierunkowanych operacji odławiania.

Łodzie rybackie zostały wysłane w sobotę po otrzymaniu pierwszego sygnału ostrzegawczego, co ograniczyło skutki inwazji. Meduzy, które już dotarły na miejsce, są usuwane za pomocą specjalistycznych pojazdów ssących. Inżynier EDF przekazał agencji Reuters, że nowe meduzy już nie napływają, prace porządkowe dobiegają końca i spodziewane jest szybkie ponowne uruchomienie jednostek.

Powracające i nasilające się zjawisko

Obecność meduz wzdłuż północnego wybrzeża Francji jest zjawiskiem regularnym i sezonowym, jednak doniesienia o dużych ławicach każdego lata stają się coraz częstsze. Podobny incydent miał miejsce w 1993 roku, kiedy trzeba było zatrzymać pompy i wyłączyć reaktory, aby uniknąć awarii systemu chłodzenia. Latem 2025 roku ławica, opisana przez przedstawiciela EDF jako "massif et non prévisible", zablokowała sita filtracyjne i wywołała automatyczne wyłączenie czterech reaktorów; ponowne uruchomienie pierwszego z nich zajęło trzy dni.

Dominique Mallevoy, kierownik działu akwarystyki w narodowym centrum morskim Nausicaá w Boulogne-sur-Mer, zauważył, że niemal każde lato przynosi teraz doniesienia o dużych skupiskach meduz. Naukowcy cytowani w artykułach wskazują na kilka czynników sprzyjających ich namnażaniu: wzrost temperatury oceanów związany z globalnym ociepleniem, napływ gatunków inwazyjnych, utratę siedlisk drapieżników oraz przełowienie.

Szersze obciążenie francuskiej floty jądrowej

Incydent z meduzami ma miejsce w czasie, gdy francuska flota jądrowa jest już pod presją suszy i upałów. Obliczenia AFP oparte na danych EDF publikowanych od 2015 roku pokazują, że w niedzielę brakowało 15,6% mocy jądrowej, co stanowi rekord w przypadku niedostępności spowodowanej wysokimi temperaturami. Oczekuje się, że piąta fala upałów będzie się nasilać w ciągu tygodnia, co jeszcze bardziej ograniczy produkcję energii jądrowej we Francji. Jeden reaktor na północy kraju był wyłączony przez większość lata z powodu niskiego poziomu wód w rzekach, podczas gdy inny miał ograniczone możliwości restartu i pozostawał w dużej mierze wyłączony przez większość lipca.