Sergio Mattarella w Asyżu: potępienie religijnego uzasadniania wojen w 800. rocznicę śmierci św. Franciszka

Potępienie religijnego uzasadniania wojen

Przemawiając z loggii Sacro Convento w Asyżu, prezydent Włoch Sergio Mattarella ostrzegł przed odradzaniem się konfliktów uzasadnianych symbolami religijnymi. Zwracając się do przedstawicieli władz, duchowieństwa oraz trzech tysięcy wiernych zgromadzonych przed bazyliką, Mattarella stwierdził, że współczesne wojny są coraz częściej wpisywane w ramy tożsamości religijnej. Podkreślił, że zabijanie w imię religii stanowi absolutną porażkę moralną, przeciwstawiając takie działania nauczaniu patrona Włoch. Zaznaczył, że współczesne społeczeństwo nie powinno sprowadzać dziedzictwa Franciszka do roli konwencjonalnego pacyfisty czy prekursora ekologii, lecz dostrzec w nim postać stawiającą surowe wyzwania moralne przywódcom politycznym.

Dziś straszliwe konflikty krwawią w wielu częściach świata, a w niektórych miejscach znów błogosławi się broń i stawia armie pod religijnymi sztandarami: Franciszek uczy nas, że nie ma większej winy niż zabijanie innych ludzi w imię Boga.

Dialog historyczny i spotkanie z 1219 roku

Mattarella przywołał precedens historyczny, aby wykazać konieczność utrzymywania zaangażowania dyplomatycznego i ludzkiego podczas działań wojennych. Przypomniał podróż Franciszka z 1219 roku podczas V wyprawy krzyżowej, kiedy to zakonnik przekroczył linie frontu w Egipcie, ryzykując życie, aby spotkać się z sułtanem al-Malik al-Kamilem. Choć misja nie doprowadziła do konwersji religijnej, prezydent zauważył, że spotkanie wywarło na sułtanie trwałe wrażenie dzięki apelom Franciszka o pokój i braterstwo. Mattarella opisał tę ryzykowną inicjatywę jako ustanowienie pionierskiego standardu dialogu, w którym przeciwnik na polu bitwy traktowany jest przede wszystkim jako człowiek.

Wobec wroga, wobec niewiernego, Franciszek rozpoznał w swoim niezwykłym rozmówcy człowieka. Dziecko Boga, a zatem brata.

Odrzucenie bogactwa i dziedzictwo ekologiczne

Przemówienie analizowało przemianę świętego z syna kupca zafascynowanego ideałami rycerskimi w lidera oddanego ewangelicznemu ubóstwu. Mattarella zdefiniował to całkowite wyrzeczenie się dóbr doczesnych jako zdecydowane zerwanie z bałwochwalstwem pieniądza, zauważając, że na tej zasadzie Franciszek oparł Zakon Braci Mniejszych. Prezydent wskazał trzy stałe filary nauczania Franciszka: godność ludzką, szacunek dla Stworzenia i pokój. Odwołał się do tradycyjnych przekazów o całowaniu trędowatego przez Franciszka i oswajaniu wilka zamiast jego zabijania, łącząc te gesty ze współczesnymi wyzwaniami ekologicznymi, takimi jak wylesianie, globalne ocieplenie i zanieczyszczenie powietrza, przywołując przy tym encyklikę papieża Franciszka Laudato si'.

Jego ubóstwo, tak poszukiwane i upragnione, było konkretnym zerwaniem z bałwochwalstwem pieniądza; jego pokora nie miała w sobie nic naiwnego, rodziła się z wymagającego pragnienia prawdy.

Uroczystości narodowe w Asyżu

Zgromadzenie upamiętniło ósmą setną rocznicę śmierci św. Franciszka z Asyżu w dniu włoskiego święta narodowego. Kardynał Matteo Zuppi przewodniczył uroczystej mszy świętej, witając tysiące pielgrzymów z całego kraju przy dźwiękach fanfar i w otoczeniu ceremonialnych sztandarów. Wśród obecnych polityków znaleźli się podsekretarz w Kancelarii Premiera Alfredo Mantovano, prezydent regionu Umbria Stefania Proietti oraz burmistrz Asyżu Valter Stoppini. W równoległych oświadczeniach premier Giorgia Meloni zauważyła, że Franciszek ukształtował tożsamość narodu włoskiego. Mattarella zakończył swoje wystąpienie wezwaniem do współczesnych przywódców, aby pozwolili zasadom Franciszka kierować wysiłkami na rzecz pokoju i łagodzić wrogość na świecie.