Marta Borraz laureatką XXII edycji Nagrody Tusquets za powieść „Las leopardas” o epidemii AIDS

Decyzja jury i werdykt

Hiszpańska pisarka i prawniczka Marta Borraz otrzymała 17 września 2026 roku w Barcelonie XXII Nagrodę Tusquets za rękopis zatytułowany „Las leopardas”. Jury wybrało jej pracę większością głosów spośród 1248 zgłoszeń, co stanowi rekordową liczbę w historii tego corocznego konkursu. Nagroda literacka obejmuje czek na 18 000 euro oraz brązową statuetkę autorstwa rzeźbiarza Joaquína Campsa. Wydawnictwo Tusquets Editores wprowadzi gotową powieść do hiszpańskich księgarń 7 października 2026 roku. Przewodniczący jury Antonio Orejudo pochwalił narrację za uchwycenie radości młodości okresu postfrankistowskiego oraz smutku choroby bez popadania w cynizm.

„To kronika pięknego i dzikiego czasu oraz kobiet, które przeszły przez niego niczym lamparty.”

Tło narracyjne i osobiste inspiracje

Akcja powieści osadzona w Hiszpanii przełomu lat 70. i 80. śledzi losy Clary, młodej kobiety studiującej w Saragossie, która pozostaje związana z aragońskimi Pirenejami i surowym krajobrazem Monegros. Borraz oparła postać Clary na swojej ciotce Palomie, która zaraziła się wirusem HIV i zmarła, gdy autorka miała 15 lat. Narracja ukazuje krąg niepokornych kobiet odkrywających wolność kulturową, kino, muzykę i zmieniające się obyczaje, jednocześnie mierząc się z diagnozą śmiertelnej choroby. Podczas ceremonii wręczenia nagrody w Barcelonie Borraz wystąpiła w czerwonej kreacji, by oddać hołd ofiarom epidemii.

„Chciałam złożyć hołd pokoleniu, które popadło w zapomnienie, a sama zaraziłam się ich dzikim i całkowicie wyzwolonym duchem.”

Badania i epidemia w Aragonii

Aby zrekonstruować środowisko społeczne i kliniczne Aragonii lat 80., Borraz przeprowadziła liczne wywiady z osobami, które doświadczyły tamtych czasów. Zebrała świadectwa od członków rodziny, dawnych przyjaciół z Saragossy, dziennikarzy kulturalnych oraz lokalnych muzyków. Autorka rozmawiała również z lekarzem, który leczył pacjentki z AIDS na dwunastym piętrze szpitala Miguel Servet w Saragossie. Książka portretuje kobiety, które nie były narkomankami ani homoseksualistkami, a mimo to zakaziły się wirusem w okresie transformacji ustrojowej, polegając na wzajemnej solidarności i lojalności rodzinnej w obliczu stygmatyzacji. Borraz zauważyła, że dialogi tworzy, zapisując autentyczne rozmowy zasłyszane w codziennych sytuacjach.

Kariera i historia nagrody

Borraz urodziła się w Huesce w 1981 roku, utrzymuje więzi rodzinne z aragońskim miasteczkiem Alquézar i pracuje w Barcelonie jako prawniczka oraz mediatorka. W 2024 roku opublikowała debiutancką powieść „Años de vida” nakładem wydawnictwa Xordica, opisującą życie na wsi podczas hiszpańskiej wojny domowej. Nagroda Tusquets od momentu powstania w 2005 roku promuje mniej znane głosy literackie. Wśród laureatów znaleźli się m.in. Fernando Aramburu (2011), Elisa Ferrer (2019), Cristina Araújo (2022) oraz Francisco Serrano (2025). W tegorocznym panelu sędziowskim zasiedli Serrano, Orejudo, redaktor Tusquets Juan Cerezo, pisarka Eva Cosculluela oraz podcasterka Andrea Gumes.