Król Mohammed VI mianuje Fatimę Ezzahrę El-Mansouri pierwszą kobietą na stanowisku premiera Maroka

Królewska nominacja i przełom polityczny

Król Mohammed VI mianował Fatimę Ezzahrę El-Mansouri premierem Maroka 29 września 2026 r. w Pałacu Królewskim w Rabacie. Zgodnie z artykułem 47 marokańskiej konstytucji monarcha powierzył 50-letniej prawniczce i krajowej koordynatorce Partii Autentyczności i Nowoczesności (PAM) misję sformowania nowego gabinetu. El-Mansouri, która w przeszłości pełniła funkcję minister mieszkalnictwa i urbanistyki oraz burmistrz Marrakeszu, zostaje pierwszą kobietą na czele rządu w Maroku i trzecią w świecie arabskim, po dwóch premierach w Tunezji.

Po audiencji u króla El-Mansouri zwróciła się do opinii publicznej w sprawie swojego mandatu.

„To historyczny moment. Po raz pierwszy w historii naszego kraju kobieta przejmuje odpowiedzialność za kierowanie rządem. To zaszczyt nie tylko dla mnie, ale dla wszystkich kobiet w kraju.”

Wyniki wyborów i arytmetyka parlamentarna

Nominacja następuje po wyborach parlamentarnych z 23 września 2026 r., w których liberalna partia PAM zajęła pierwsze miejsce z wynikiem 22,13% głosów. Frekwencja wyniosła 38%, co oznacza spadek w porównaniu z 50% odnotowanymi w wyborach w 2021 r. Ponieważ marokańskie przepisy wyborcze uniemożliwiają jednej partii zdobycie samodzielnej większości w 395-osobowej Izbie Reprezentantów, rząd musi zostać utworzony w drodze koalicji.

Partia PAM zdobyła 97 mandatów, wyprzedzając swoich dotychczasowych partnerów koalicyjnych. Narodowe Zrzeszenie Niezależnych (RNI) zajęło drugie miejsce z 66 mandatami, co oznacza spadek o 36 miejsc w porównaniu z poprzednim parlamentem. Partia Istiqlal (PI) zdobyła 65 mandatów, tracąc 16 miejsc. Umiarkowana islamistyczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (PJD) zyskała 41 mandatów, kończąc z wynikiem 54, a Koalicja Lewicy zdobyła 8 mandatów.

PAM97

RNI66

Istiqlal (PI)65

PJD54

Koalicja Lewicy8

PAM

97 mandaty

RNI

66 mandaty

Istiqlal (PI)

65 mandaty

PJD

54 mandaty

Koalicja Lewicy

8 mandaty

Dane z tekstu artykułu

Konsultacje koalicyjne i reakcje zagraniczne

El-Mansouri rozpoczęła 30 września 2026 r. w Rabacie formalne rozmowy koalicyjne z partiami parlamentarnymi. Zainicjowała negocjacje z RNI i Istiqlal, przeprowadzając jednocześnie konsultacje telefoniczne z sekretarzem generalnym PJD Abdelilahem Benkirane, który potwierdził, że jego partia pozostanie w opozycji wraz z Koalicją Lewicy. Europejska komisarz ds. Śródziemnomorza Dubravka Šuica pogratulowała w środę El-Mansouri, nazywając Maroko kluczowym i strategicznym partnerem Unii Europejskiej.

Król wybrał El-Mansouri zamiast byłego ministra budżetu i prezesa federacji piłkarskiej Fouziego Lekjaa, który dołączył do PAM na dwa miesiące przed wyborami. Riccardo Fabiani, dyrektor ds. Afryki Północnej w International Crisis Group, ocenił decyzję monarchy.

„Myślę, że zdali sobie sprawę, iż jest ona liderką partii i radzi sobie dobrze, a Lekjaa nie będzie narzekał, jeśli go nie wybiorą. Dzięki temu mogą wysłać silniejszy sygnał postępu, mimo że zmiana ma charakter kosmetyczny.”

Presja gospodarcza i przygotowania do turnieju

Nowy gabinet stoi przed poważnymi wyzwaniami gospodarczymi, w tym 37-procentową stopą bezrobocia wśród młodzieży i rosnącymi kosztami życia. W 2025 r. młodzi ludzie protestowali przeciwko wydatkom rządowym na wydarzenia sportowe kosztem usług zdrowotnych i edukacyjnych. Szersze napięcia gospodarcze uwidoczniły się pod koniec lipca, gdy około 70 000 osób próbowało dotrzeć do hiszpańskiej eksklawy Ceuta, co doprowadziło do śmierci ponad 140 osób.

Program polityczny PAM zakłada stworzenie miliona miejsc pracy w ciągu pięciu lat, zwolnienie z podatku dochodowego miesięcznych wynagrodzeń poniżej 15 000 dirhamów (1366 euro) oraz ustanowienie minimalnej emerytury w wysokości 3000 dirhamów (273 euro). Administracja będzie również zarządzać portfelem inwestycji infrastrukturalnych i budowy stadionów o wartości 20 mld USD na Mistrzostwa Świata FIFA 2030, których Maroko jest współgospodarzem wraz z Hiszpanią i Portugalią.