Członkowie MAE uwalniają 325 mln baryłek ropy, G7 nakazuje kolejne 100 mln

Uwalnianie rezerw strategicznych od marca

Państwa członkowskie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) uwolniły 325 mln baryłek ropy naftowej i produktów ropopochodnych w okresie od 11 marca 2026 r. do 2 października 2026 r. Agencja z siedzibą w Paryżu ogłosiła w sobotę 3 października 2026 r., że wolumen ten stanowi 80% wspólnego działania obejmującego 400 mln baryłek, uzgodnionego w marcu. Inicjatywa ta była szóstym w historii agencji uwolnieniem rezerw i największym jak dotąd. Między 11 marca a 21 lipca państwa uczestniczące uwolniły 290 mln baryłek, a kolejne 35 mln baryłek trafiło na rynek między końcem lipca a początkiem października. Uwolnione dotychczas 325 mln baryłek stanowi około 18% rezerw strategicznych posiadanych przez 32 państwa członkowskie, które 11 marca wynosiły łącznie ponad 1,2 mld baryłek państwowych oraz 600 mln baryłek obowiązkowych rezerw przemysłowych.

Mandat G7 i napięcia paliwowe

W piątek 2 października 2026 r. grupa G7 ogłosiła natychmiastowe, skoordynowane uwolnienie 100 mln baryłek za pośrednictwem MAE. Komunikat G7 nie precyzował, czy 100 mln baryłek obejmuje pozostałe 75 mln baryłek z pierwotnego marcowego zobowiązania, czy też podnosi całkowity cel do 500 mln baryłek. W formalnej deklaracji G7 poleciła agencji przyspieszenie realizacji zobowiązań dotyczących zapasów.

G7 wzywa MAE do zapewnienia natychmiastowej i pełnej realizacji zobowiązań podjętych w marcu 2026 roku.

Ogłoszenie G7 nastąpiło po tarciach między Waszyngtonem a stolicami europejskimi dotyczących mocy przerobowych rafinerii i dostępności oleju napędowego. Państwa członkowskie Unii Europejskiej importują połowę swojego zapotrzebowania na olej napędowy ze Stanów Zjednoczonych, a urzędnicy amerykańscy nalegali, aby Europa korzystała z własnych zapasów. Po czwartkowych doniesieniach, jakoby administracja rozważała zakaz eksportu paliw do Europy, Donald Trump odrzucił te twierdzenia w piątek i z zadowoleniem przyjął konsensus G7.

To nigdy nie było przedmiotem poważnych rozważań.

Zakłócenia w punktach krytycznych i presja na rafinerie

Globalne dostawy energii mierzą się z poważnymi wąskimi gardłami, podczas gdy światowe zużycie ropy wynosi około 100 mln baryłek dziennie na potrzeby transportu i produkcji tworzyw sztucznych. Ruch tankowców od producentów z Zatoki Perskiej pozostaje wstrzymany po tym, jak Iran zablokował Cieśninę Ormuz w odpowiedzi na ataki wojskowe Stanów Zjednoczonych i Izraela. W Europie Wschodniej ukraińskie ataki na infrastrukturę energetyczną w Rosji ograniczyły rosyjskie operacje naftowe. Nawet przy pełnym wykorzystaniu mocy rafinerii w regionach nieobjętych walkami, ceny produktów rafineryjnych wzrosły na całym świecie, napędzając inflację zarówno w krajach zależnych od importu, jak i u eksporterów energii, takich jak Stany Zjednoczone.

Mechanizm rezerw z 1974 roku

Rezerwy ropy naftowej funkcjonują w oparciu o protokoły przyjęte przy powstaniu MAE w 1974 r., po szoku naftowym wywołanym wojną Jom Kippur w 1973 r. Organizacja zrzesza obecnie 32 państwa, w tym Niemcy, Francję, Australię, Austrię, Belgię, Kanadę, Włochy, Japonię, Meksyk, Turcję oraz Stany Zjednoczone. Każdy członek jest prawnie zobowiązany do utrzymywania rezerw ropy odpowiadających co najmniej 90 dniom importu netto. Zasoby te przybierają formę dedykowanych rezerw awaryjnych, zapasów komercyjnych utrzymywanych przez przemysł zgodnie z nakazami rządowymi lub paliwa przechowywanego w krajach partnerskich na mocy umów dwustronnych, aby przeciwdziałać nieoczekiwanym deficytom podaży.