Hiszpański Senat blokuje traktat o przyjaźni z Francją podczas wizyty państwowej Emmanuela Macrona

Weto Senatu podczas wizyty państwowej

29 września 2026 r. hiszpański Senat zagłosował przeciwko ratyfikacji dwustronnego Traktatu o przyjaźni i współpracy z Francją. Głosowanie odbyło się podczas dwudniowej wizyty państwowej prezydenta Francji Emmanuela Macrona w Madrycie, gdzie konserwatywna Partia Ludowa (PP) wykorzystała swoją bezwzględną większość w izbie wyższej, aby odrzucić projekt. Informacja o odrzuceniu dotarła do Pałacu Królewskiego na trzydzieści minut przed uroczystą kolacją wydaną przez króla Filipa VI i królową Letycję na cześć Macrona i jego żony Brigitte Macron. Lider opozycji Alberto Núñez Feijóo nie wziął udziału w przyjęciu, powołując się na konflikty w kalendarzu, i oddelegował rzeczniczkę parlamentarną Ester Muñoz. Przewodniczący Senatu Pedro Rollán był również nieobecny z powodu choroby. Przed głosowaniem kierownictwo PP spotkało się z ambasadorem Francji Kareen Rispal, aby przedstawić swoje zastrzeżenia, krytykując hiszpański rząd za brak konsultacji z opozycją w kwestiach polityki zagranicznej.

Przeszkody legislacyjne i kontrola konstytucyjna

Traktat został podpisany 23 stycznia 2023 r. w Barcelonie przez premiera Hiszpanii Pedro Sáncheza i prezydenta Macrona. Ratyfikacja utknęła w martwym punkcie w maju 2025 r., kiedy Kongres Deputowanych odrzucił tekst. Był to pierwszy przypadek, gdy izba niższa odrzuciła podpisany przez rząd traktat międzynarodowy po tym, jak PP przeszła od wstrzymania się od głosu do sprzeciwu wraz z partią Vox, podczas gdy Junts i Podemos wstrzymały się od głosu. Główny sprzeciw polityczny dotyczył artykułu 2.4, który przewidywał zapraszanie ministra z jednego kraju na posiedzenia Rady Ministrów drugiego państwa przynajmniej raz na trzy miesiące w trybie rotacyjnym. W kwietniu 2026 r. ministerstwa spraw zagranicznych Hiszpanii i Francji uzgodniły wyjaśnienie interpretacyjne, zgodnie z którym wizytujący ministrowie mieliby uczestniczyć jedynie w oddzielnych spotkaniach ad hoc na marginesie posiedzeń gabinetu. Ta zmiana umożliwiła Kongresowi Deputowanych przyjęcie traktatu w czerwcu 2026 r. 23 września 2026 r. hiszpański Trybunał Konstytucyjny oddalił skargę prawną wniesioną przez Senat, orzekając, że wyjaśniony tekst jest zgodny z hiszpańską Konstytucją.

Połączenia energetyczne i tarcia polityczne

Oprócz obaw o poufność obrad gabinetu, PP uzasadniła swoje weto wykluczeniem infrastruktury energetycznej z tekstu traktatu. Konserwatywni liderzy argumentowali, że porozumienie powinno zawierać formalne zobowiązania do rozbudowy transgranicznych połączeń elektroenergetycznych i gazowych, aby zapobiec izolacji energetycznej Półwyspu Iberyjskiego od reszty Europy. Parlament francuski zatwierdził wcześniej traktat w komisji pomimo krajowego sprzeciwu ze strony La France Insoumise Jean-Luca Mélenchona oraz partii Marine Le Pen. Głosowanie w Senacie w Madrycie nastąpiło również po szerszej koordynacji dyplomatycznej, gdyż w sierpniu Francja odmówiła podpisania wspólnego europejskiego listu krytykującego Hiszpanię w związku z wydarzeniami migracyjnymi w Ceucie.

Reakcje z Madrytu i Paryża

Podczas wspólnej konferencji prasowej w Madrycie 30 września 2026 r. Sánchez przeprosił prezydenta Francji za głosowanie w Senacie i skrytykował postawę konserwatystów.

„Mogę jedynie przeprosić za to głosowanie.”

Macron określił porażkę jako niepowodzenie, a nie dramat, zauważając, że szanuje wynik głosowania, podtrzymując jednocześnie poparcie dla traktatu.

„Mogę jedynie ubolewać nad wczorajszym głosowaniem, szanując je jednocześnie.”

Macron zakończył wizytę w środę wieczorem przyjęciem dla hiszpańskiej pary królewskiej w rezydencji ambasady Francji przy Calle Serrano. Sánchez oświadczył, że planuje zapewnić ratyfikację parlamentarną przed zakończeniem obecnej kadencji ustawodawczej w Hiszpanii latem 2027 r. Francja utrzymuje już podobne traktaty o przyjaźni z Niemcami, Włochami i Polską, podczas gdy Hiszpania ma podobne porozumienia z Portugalią i Marokiem.