Walka o Senat w Hiszpanii: ofensywa PP oraz wspólne listy PSOE i Frente Amplio przed wyborami 29 listopada

Izba przekształcona w platformę opozycyjną

Senat, w którym Partia Ludowa (PP) posiada bezwzględną większość, stał się głównym narzędziem instytucjonalnym PP przeciwko rządowi Pedro Sáncheza, jak podaje EL PAÍS. W ciągu ostatnich trzech lat PP wykorzystywała izbę do spowalniania prac nad ustawą amnestyjną i powołała siedem komisji śledczych. W listopadzie 2023 r., po zaprzysiężeniu Sáncheza, Alberto Núñez Feijóo obiecał, że PP będzie bronić Hiszpanii z poziomu Senatu. Partia następnie wykorzystała swoją większość, aby zmienić regulamin izby bez konsensusu. Pierwsza reforma pozwalała prezydium Senatu decydować, czy projekt ustawy z Kongresu podlega procedurze pilnej z 20-dniowym terminem, czy zwykłej, co w praktyce mogło wydłużyć proces przyjmowania ustaw, takich jak ustawa amnestyjna. Trybunał Konstytucyjny uchylił tę reformę w marcu 2025 r.

PP odpowiedziała kolejnymi zmianami regulaminu w czerwcu i listopadzie 2025 r., mającymi na celu wzmocnienie jej uprawnień wobec rządu i Kongresu. PSOE zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego o interwencję w obu przypadkach.

Ofensywa i przedterminowe wybory

W piątek 2 października PP ogłosiła nową „ofensywę” przeciwko rządowi w Senacie. Rzeczniczka partii, Alicia García, przekazała, że w kolejnym tygodniu izba zatwierdzi utworzenie ósmej komisji śledczej, tym razem dotyczącej napływu migrantów na granicę w Ceucie. Trzy dni później, 5 października, Pedro Sánchez zarządził wybory na 29 listopada, a Kortez Generalne zostały rozwiązane podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Ministrów. Plany PP upadły wraz z rozwiązaniem parlamentu, więc ósma komisja nigdy nie powstała.

Wspólne listy lewicy

PSOE i Frente Amplio uzgodniły wspólny start do Senatu w 43 prowincjach. Porozumienie było efektem niemal rocznej mediacji przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, w tym Enrique del Olmo, jednego z promotorów lewicowej koalicji. Del Olmo powiązał sojusz bezpośrednio z działaniami PP w izbie.

„Ta ostatnia deklaracja intencji ze strony PP podsumowuje, jak przez całą kadencję wykorzystywała ona Senat jako sztylet wymierzony w rząd.”

Członek federalnego kierownictwa PSOE, nieujawniony w artykule, stwierdził, że wspólne listy mogłyby nie powstać, gdyby PP nie przekształciła Senatu w maszynę opozycyjną wobec rządu, którego legitymację kwestionowała.

Argument trzech piątych

Felieton w eldiario.es sugeruje, że PP i Vox dążą do uzyskania trzech piątych miejsc w Senacie, aby kontrolować odnowienie składu Trybunału Konstytucyjnego. Autor wskazuje, że proces ten jest od dłuższego czasu blokowany, mimo wezwań Trybunału do jego przeprowadzenia. Tekst argumentuje również, że kontrola nad Trybunałem pozwoliłaby koalicji na obejście Konstytucji bez jej formalnej reformy. Felieton utrzymuje ponadto, że legitymacja rządu obowiązuje przez całą kadencję po uzyskaniu wotum zaufania, a wniosek o wotum nieufności nie został złożony. Są to tezy felietonu, a nie potwierdzone fakty.

Co pozostaje otwarte

Wspólne listy PSOE i Frente Amplio wystartują w wyborach do Senatu 29 listopada. Wnioski PSOE o interwencję Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zmian regulaminu z 2025 r. są częścią tego samego sporu. Siedem komisji śledczych powołanych przez PP w trakcie kadencji stanowi dowód, na który powołuje się PSOE w sporze o Senat. O odnowieniu Trybunału Konstytucyjnego, jak wskazuje felieton, zadecyduje to, która strona przejmie kontrolę nad Senatem po głosowaniu.