Król Karol III poruszy temat dziedzictwa niewolnictwa podczas wizyty na Karaibach i szczytu Wspólnoty Narodów

Harmonogram wizyty i kalendarz dyplomatyczny

Król Karol III i królowa Kamila udadzą się na Karaiby w ramach ośmiodniowej oficjalnej podróży, która rozpocznie się 27 października 2026 r. Królewska trasa obejmuje wizyty na Bahamach i w Gujanie, a zakończy się na Antigui i Barbudzie. 77-letni monarcha, który kontynuuje leczenie onkologiczne, weźmie udział w spotkaniu szefów rządów państw Wspólnoty Narodów (CHOGM), zaplanowanym od 1 do 4 listopada 2026 r. Wspólnota Narodów zrzesza 56 państw i około 2,7 mld ludzi, składając się głównie z byłych terytoriów brytyjskich. Król Karol III pozostaje konstytucyjną głową państwa w kilku karaibskich królestwach, w tym na Bahamach oraz na Antigui i Barbudzie. Przedstawiciele Pałacu Buckingham poinformowali, że harmonogramy dla każdego z miejsc zostały ustalone w ścisłej koordynacji z władzami lokalnymi.

Stanowisko Pałacu Buckingham w sprawie dyskusji o niewolnictwie

Pałac Buckingham ogłosił, że król odniesie się do dawnych niesprawiedliwości kolonialnych podczas publicznych wystąpień w trakcie podróży. Przedstawiciele dworu stwierdzili, że monarcha uzna rolę Wielkiej Brytanii w handlu niewolnikami, nie zmieniając jednak oficjalnej polityki rządu.

Program wizyty nie będzie zatem unikał „najmroczniejszych dni naszej przeszłości”, jak określił je Jego Królewska Mość, ale – zgodnie z życzeniem naszych państw gospodarzy – będzie koncentrował się głównie na tętniącej życiem teraźniejszości i obiecującej przyszłości każdego z tych krajów.

Choć król Karol III wyrażał już wcześniej osobisty żal i opisywał niewolnictwo jako okrucieństwo, które stanowi skazę na historii, ministrowie nie doradzili mu złożenia formalnych przeprosin państwowych. Rząd brytyjski utrzymuje stanowczą politykę sprzeciwu wobec wypłaty reparacji finansowych za transatlantycki handel niewolnikami. Rzecznik Downing Street określił niedawno kolonialne zniewolenie jako odrażające, potwierdził jednak, że Wielka Brytania nie zaoferuje rekompensat finansowych poszkodowanym narodom.

Dane dotyczące niewolnictwa i badania instytucjonalne

Europejscy kupcy uprowadzili i sprzedali co najmniej 12,5 mln Afrykańczyków w ramach handlu transatlantyckiego między XV a XIX wiekiem. Brytyjskie statki przetransportowały w tym okresie szacunkowo 3,2 mln zniewolonych osób, co stawia Wielką Brytanię na drugim miejscu po Portugalii pod względem całkowitej skali procederu. W ostatnich latach król Karol III formalnie wsparł niezależne badania akademickie analizujące instytucjonalne i finansowe powiązania brytyjskiej monarchii z handlem niewolnikami. Przedstawiciele Pałacu stwierdzili, że podczas wizyt na Karaibach pojawią się okazje do refleksji nad tymi historycznymi więzami.

Petycje karaibskie i kwestie prawne

Rządy państw karaibskich i afrykańskich planują przedstawić roszczenia reparacyjne podczas spotkań wysokiego szczebla w trakcie szczytu Wspólnoty Narodów na Antigui i Barbudzie. We wrześniu 2026 r. rząd Jamajki ogłosił formalną petycję w sprawie interwencji królewskiej dotyczącej sprawiedliwości naprawczej. Jamajska minister kultury Olivia Grange potwierdziła, że petycja wzywa króla Karola III do skierowania trzech konkretnych pytań do Komitetu Sądowego Tajnej Rady w sprawie statusu prawnego kolonialnego zniewolenia na Jamajce.

Na różnych forach toczą się ważne dyskusje na temat dziedzictwa kolonialnego oraz międzypokoleniowego wpływu transatlantyckiego handlu zniewolonymi osobami.

Przedstawiciele Pałacu wskazali, że król prowadzi konstruktywny dialog z rządami państw karaibskich na temat dawnych krzywd, pozostawiając kwestie polityki odszkodowawczej wybranym władzom. Dyskusje na temat sprawiedliwości naprawczej i współpracy w ramach Wspólnoty Narodów będą stanowić dyplomatyczny punkt ciężkości szczytu.