Komisja Europejska blokuje 116 mln zł pomocy publicznej dla fabryki MAN w Niepołomicach

Komisja odrzuca polski pakiet pomocowy

Komisja Europejska zdecydowała 5 października 2026 r., że Polska nie może przekazać 116 mln zł (około 26 mln euro) wsparcia publicznego na rozbudowę zakładu MAN Trucks w Niepołomicach. Pakiet finansowy składał się ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości 105,6 mln zł oraz bezpośredniej dotacji gotówkowej w kwocie 10,7 mln zł. Władze polskie przygotowały ten pakiet w 2024 r., aby zwiększyć moce produkcyjne zakładu pojazdów użytkowych w województwie małopolskim. Choć region ten jest uznawany w przepisach Unii Europejskiej za kwalifikujący się do pomocy regionalnej, Bruksela uznała, że ta konkretna alokacja narusza zasady rynku wewnętrznego.

Ocena efektu zachęty i proporcjonalności

Decyzja jest wynikiem szczegółowego postępowania wyjaśniającego, które Komisja Europejska formalnie wszczęła w lipcu 2025 r. Regulatorzy badali, czy proponowane finansowanie publiczne ograniczało się ściśle do kwoty niezbędnej do przyciągnięcia inwestycji korporacyjnej do wskazanego regionu. W swojej ocenie Komisja stwierdziła, że rząd polski nie wykazał, iż interwencja finansowa była proporcjonalna do rzeczywistych potrzeb inwestycyjnych projektu. Ponadto dowody zebrane w trakcie dochodzenia wykazały, że producent pojazdów użytkowych rozbudowałby zakład w Niepołomicach niezależnie od otrzymania dotacji państwowych.

Komisja Europejska podsumowała swoje ustalenia dotyczące braku efektu zachęty inwestycyjnej:

Zebrane dowody nie wskazują, że bez tego wsparcia firma MAN zdecydowałaby się na inwestycję w innej lokalizacji.

Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej dotyczącymi pomocy państwa, dotacje regionalne są dopuszczalne tylko wtedy, gdy wykazują efekt zachęty, który aktywnie zmienia strategię handlową przedsiębiorstwa. Ponieważ polska alokacja nie spełniła tego kryterium prawnego, Komisja uznała program wsparcia za niezgodny z prawem.

Komisja Europejska szczegółowo przedstawiła podstawę prawną swojej formalnej decyzji odmownej:

Ponieważ wsparcie publiczne nie wywołało realnego efektu zachęty, gdyż nie skłoniło skutecznie MAN Trucks do inwestycji w konkretnym regionie (województwo małopolskie), a ponadto jego kwota nie była proporcjonalna, pomoc ta jest niezgodna z unijnymi zasadami pomocy państwa. W konsekwencji Polska nie może przyznać tej pomocy.

Skala operacji w Niepołomicach

Zakład w Niepołomicach jest największą fabryką produkcyjną MAN, wytwarzającą pełną gamę lekkich, średnich i ciężkich samochodów ciężarowych. Działalność w zakładzie rozpoczęto w 2007 r., a do 2024 r. fabryka wyprodukowała łącznie ponad 300 000 pojazdów użytkowych. Kompleks fabryczny zatrudnia około 3850 osób w województwie małopolskim. Około 3000 pracowników jest zatrudnionych bezpośrednio przez MAN Trucks, podczas gdy blisko 800 osób pracuje na miejscu dla partnera logistycznego BCUBE.

Tło regulacyjne decyzji

System nadzoru pomocy państwa Komisji Europejskiej wymaga od państw członkowskich udowodnienia, że dotacje publiczne nie zakłócają konkurencji na jednolitym rynku. Wszczynając formalne dochodzenie w lipcu 2025 r., regulatorzy zamierzali ocenić, czy pozytywne skutki dla lokalnego zatrudnienia przeważają nad negatywnym wpływem na konkurencję rynkową. Ostateczna negatywna decyzja wydana 5 października 2026 r. prawnie uniemożliwia państwu polskiemu przyznanie MAN zarówno ulgi podatkowej, jak i dotacji gotówkowej. Decyzja kończy postępowanie w sprawie pomocy państwa, które rozpoczęło się po notyfikacji planowanego wsparcia finansowego przez Polskę.