Kardynał Camillo Ruini, strateg, który przekształcił publiczny głos Kościoła we Włoszech, zmarł w wieku 95 lat
Camillo Ruini, kardynał, który po epoce chadecji kierował katolicką obecnością w życiu publicznym Włoch, zmarł w Rzymie w poniedziałek wieczorem. Miał 95 lat.
Długa droga służby
Urodzony w Sassuolo 19 lutego 1931 roku, Camillo Ruini studiował filozofię i teologię na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, a święcenia kapłańskie przyjął w grudniu 1954 roku. Po latach nauczania teologii dogmatycznej został konsekrowany na biskupa pomocniczego Reggio Emilia-Guastalla w 1983 roku. Jan Paweł II sprowadził go do Rzymu w 1986 roku jako sekretarza generalnego Włoskiej Konferencji Biskupów (CEI), a następnie mianował go przewodniczącym konferencji i wikariuszem generalnym diecezji rzymskiej w 1991 roku, kreując go w tym samym roku kardynałem.
- Urodzony w Sassuolo, w prowincji Modena.
- Wyświęcony na kapłana w diecezji Reggio Emilia.
- Konsekrowany na biskupa pomocniczego Reggio Emilia-Guastalla.
- Mianowany sekretarzem generalnym Włoskiej Konferencji Biskupów (CEI).
- Kreowany kardynałem przez Jana Pawła II; mianowany przewodniczącym CEI i wikariuszem generalnym dla Rzymu.
- Poprowadził mobilizację katolików przeciwko referendum w sprawie wspomaganej prokreacji, wzywając do wstrzymania się od głosu.
- Został emerytowanym wikariuszem generalnym, kończąc swoje przywództwo w diecezji rzymskiej.
- Hospitalizowany po zawale serca, później wyzdrowiał.
- Leczony z powodu blokady nerek.
- Zmarł w wieku 95 lat w swoim mieszkaniu w rzymskim seminarium diecezjalnym.
Kierowanie Kościołem we Włoszech po upadku chadecji
Kadencja Ruiniego w CEI (1991–2007) zbiegła się z upadkiem chadeków. Bez partii odniesienia biskupi pod przewodnictwem Ruiniego weszli bezpośrednio na arenę publiczną, aby bronić tego, co uważali za zasady niepodlegające negocjacjom. Przekształcił on konferencję w „myślący Kościół”, który starał się kształtować politykę poprzez sojusze kulturowe i publiczne interwencje, a nie przez powiązania partyjne.
Lepiej być kontestowanym niż nieistotnym.
Podejście to zostało określone mianem „ruinismo”, które w 2008 roku trafiło do włoskiej encyklopedii Treccani, opisując jego piętno na konferencji. Jego najbardziej emblematyczne zwycięstwo nastąpiło w 2005 roku podczas referendum w sprawie wspomaganej prokreacji: Ruini wezwał katolików do wstrzymania się od głosu, a nieosiągnięcie kworum powszechnie uznano za triumf jego strategii.
Bioetyka na pierwszej linii frontu
Dla Ruiniego kwestie życia i śmierci były najostrzejszym sprawdzianem współczesnego relatywizmu. Opisał zaprzestanie karmienia i nawadniania Eluany Englaro, kobiety w stanie wegetatywnym, jako akt zadawania śmierci „w straszliwy sposób” bezbronnej osobie, nazywając go morderstwem. W równoległej sprawie Piergiorgia Welby’ego, który świadomie poprosił o śmierć, Ruini podkreślał, że nie można jednocześnie deklarować się jako katolik i domagać się absolutnej autonomii nad własnym życiem. Za tymi stanowiskami stała diagnoza Benedykta XVI o „dyktaturze relatywizmu”, którą Ruini uważał za główne wyzwanie dla Kościoła.
Reakcje przywódców politycznych i religijnych
Śmierć kardynała Ruiniego głęboko mnie zasmuca. Dziś powracają wspomnienia z mojej młodości, kiedy pod jego kierownictwem my, młodzi katolicy z Reggio Emilia, pracowaliśmy razem w Kręgu Leonarda. Był naszym asystentem kościelnym, kapłanem zainteresowanym łączeniem różnych kultur.
Prodi, którego Ruini poślubił w 1967 roku, później publicznie spierał się z kardynałem w sprawie referendum z 2005 roku i związków partnerskich, ale podkreślał, że dawna więź nigdy nie została zerwana. Wicepremier Matteo Salvini napisał, że Ruini był „punktem odniesienia dla milionów włoskich katolików”, który „poświęcił życie Kościołowi, dialogowi i obronie zachodnich wartości”. Kardynał Matteo Zuppi, następca Ruiniego na stanowisku przewodniczącego CEI, poprosił o modlitwę i stwierdził, że kardynał „służył Kościołowi z inteligencją, pasją duszpasterską i głębokim zmysłem kościelnym”.
Dziedzictwo
Ruini pozostał aktywny do późnej starości, przyjmując biskupów i dziennikarzy, a gdy pozwalało mu na to zdrowie, uczestniczył w papieskich celebracjach w bazylice św. Piotra. W styczniu 2025 roku trafił do szpitala z powodu zawału serca, a później był leczony z powodu blokady nerek. Postanowił spędzić ostatnie dni w swoim mieszkaniu w rzymskim seminarium diecezjalnym, pod opieką lekarzy i pielęgniarek. Jego biskupie motto – „Veritas liberabit nos” – streszcza styl, który nigdy nie stronił od publicznych konfliktów, pozostawiając trwały ślad w relacjach włoskiego Kościoła z polityką i kulturą.
