Ramzan Kadyrow wygrywa piątą kadencję w Czeczenii, zdobywając 99,85 proc. głosów

Wyniki wyborów w Czeczenii

Centralna Komisja Wyborcza Rosji ogłosiła, że Ramzan Kadyrow uzyskał 99,85 proc. głosów w wyborach na przywódcę Czeczenii po zakończeniu pełnego liczenia głosów. Dwaj rywale, przewodniczący Izby Społecznej Ismail Denilchanow ze Sprawiedliwej Rosji oraz członek regionalnego parlamentu Chalid Nakajew z Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej, otrzymali po 0,05 proc. Kadyrow, startujący jako kandydat Jednej Rosji Władimira Putina, zapewnił sobie piątą kadencję na czele republiki Północnego Kaukazu. Wynik ten przewyższył oficjalny rezultat 99,73 proc. z wyborów w 2021 roku, w których frekwencja wyniosła 94,61 proc., oraz wcześniejsze wyniki od 94,8 proc. do 97,94 proc. z 2016 roku. Międzynarodowe organizacje obserwacyjne wskazały, że regionalny proces wyborczy był pozbawiony rzeczywistej konkurencji.

Kwestie sukcesji i sprawowanie władzy

49-letni Kadyrow rządzi Czeczenią od 2007 roku na mocy porozumienia z Kremlem, które daje mu szeroką swobodę w zarządzaniu terytorium w zamian za regionalną stabilność po wojnach i powstaniach lat 90. Jego kariera polityczna rozpoczęła się po śmierci ojca, Achmata Kadyrowa, który przeszedł na stronę rosyjską podczas drugiej wojny czeczeńskiej, a następnie zginął w zamachu bombowym na stadionie w Groznym w 2004 roku. Organizacje praw człowieka dokumentowały systematyczne nadużycia pod rządami Kadyrowa, w tym tortury, porwania, egzekucje pozasądowe oraz represje wobec dziennikarzy, przeciwników politycznych i mniejszości seksualnych. Wybory odbyły się w cieniu doniesień o ciężkiej chorobie nerek Kadyrowa, częstych lotach samolotów medycznych i rzadszych wystąpieniach publicznych. Aby zapewnić sukcesję polityczną i utrzymać kontrolę administracyjną, Kadyrow promuje swojego 18-letniego syna, Adama Kadyrowa, na przyszłego następcę, obsadzając członkami rodziny stanowiska w administracji regionalnej.

Kontekst wyborów parlamentarnych

Głosowanie w Czeczenii odbyło się równolegle z ogólnokrajowymi wyborami do Dumy Państwowej i legislatur regionalnych, kończąc się w niedzielę po czterech i pół roku konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Przewodnicząca Centralnej Komisji Wyborczej Ella Pamfiłowa poinformowała, że Jedna Rosja ma zdobyć około 355 z 450 mandatów w Dumie Państwowej, co przewyższa poprzedni rekord partii wynoszący 343 miejsca z 2016 roku. Frekwencja ogólnokrajowa wyniosła blisko 60 proc., co stanowi najwyższy wskaźnik uczestnictwa w rosyjskich wyborach parlamentarnych od dwudziestu lat. Co najmniej 86 mandatów w nowej Dumie przypadnie weteranom kampanii w Ukrainie. Administratorzy wyborczy wykluczyli większość kandydatów antywojennych, a Sąd Najwyższy Rosji zablokował liberalnej partii Jabłoko możliwość zgłaszania list partyjnych, pozostawiając niezależnych kandydatów pod stałą presją administracyjną.

Wyniki wyborów gubernatorskich

Czeczeńskie formacje paramilitarne uczestniczą w konflikcie w Ukrainie od 2022 roku, co wywołało formalne oskarżenia o zbrodnie wojenne ze strony Kijowa, choć doniesienia z sierpnia wskazywały, że Kadyrow próbował ograniczyć liczbę czeczeńskiego personelu wysyłanego na front. W całej Federacji Rosyjskiej bezpośrednie wybory liderów regionalnych zakończyły się w ośmiu terytoriach równolegle z głosowaniem do Dumy. Urzędujący gubernatorzy wspierani przez Kreml utrzymali władzę, przy czym Władisław Chowałyg otrzymał 90,95 proc. w Tuwie, a Artiom Zdunow 78,74 proc. w Mordowii. W zachodnich terytoriach przygranicznych gubernator Biełgorodu Aleksandr Szuwajew, mianowany przez Kreml w 2025 roku, uzyskał 65,97 proc. głosów, a gubernator Briańska Jegor Kowalczuk 68,03 proc. Pozostałe wyniki regionalne potwierdziły zwycięstwo Olega Mielniczenki (70,92 proc. w Penzie), Aleksieja Russkicha (76,65 proc. w Uljanowsku) oraz Witalija Korolowa (69,8 proc. w Twerze).