Japonia: Sunao Takami stracony za podpalenie salonu pachinko w Osace. To pierwsza egzekucja za rządów Sanae Takaichi

Pierwsza egzekucja za rządów premier Takaichi

Japonia wykonała w piątek rano wyrok śmierci na 58-letnim Sunao Takamim. Jest to pierwsza taka egzekucja od czasu objęcia urzędu przez premier Sanae Takaichi w październiku 2025 roku. Minister sprawiedliwości Hiroshi Hiraguchi ogłosił wykonanie wyroku podczas konferencji prasowej w Tokio, potwierdzając, że decyzję poprzedził szczegółowy przegląd wewnętrzny. Egzekucja zakończyła ponadroczną przerwę w stosowaniu kary śmierci. Poprzedni wyrok wykonano w czerwcu 2025 roku, gdy powieszono seryjnego mordercę Takahiro Shiraishiego, skazanego za zabójstwo dziewięciu osób. Japonia i Stany Zjednoczone pozostają jedynymi krajami grupy G7, które utrzymują karę śmierci.

Jako minister sprawiedliwości zarządziłem egzekucję po starannym i dogłębnym rozważeniu sprawy.

Atak w Osace i proces sądowy

Takami został skazany za morderstwo, usiłowanie morderstwa oraz podpalenie salonu pachinko w pobliżu swojego miejsca zamieszkania w Osace w 2009 roku. Podczas ataku Takami rozlał benzynę w hali gier i podpalił ją zapałką. W pożarze zginęło czterech klientów i jeden pracownik, a 10 osób zostało rannych. W 2011 roku skład orzekający Sądu Okręgowego w Osace, złożony z sześciu ławników i trzech sędziów zawodowych, odrzucił argumenty obrony o działaniu w stanie silnych urojeń i choroby psychicznej. Sąd wymierzył karę śmierci, którą Sąd Najwyższy Japonii utrzymał w mocy w 2016 roku po odrzuceniu apelacji.

Warunki w celach śmierci i opinia publiczna

Po egzekucji Takamiego w japońskich celach śmierci przebywa 100 skazanych, w tym 43 osoby ubiegające się o wznowienie procesu. Zgodnie z japońskimi procedurami karnymi, więźniowie przebywają w izolacji przez lata, a o terminie egzekucji dowiadują się na kilka godzin przed jej wykonaniem. Hiraguchi bronił tych zasad, twierdząc, że ujawnianie informacji z wyprzedzeniem mogłoby naruszyć stabilność psychiczną osadzonych. Poparcie dla kary śmierci wśród japońskich wyborców pozostaje wysokie, co potwierdzają rządowe sondaże.

Kontrowersje wokół wymiaru sprawiedliwości

Debata nad japońskim systemem sądownictwa nasiliła się po uniewinnieniu w 2024 roku Iwao Hakamady, który spędził ponad 45 lat w celi śmierci po wyroku z 1968 roku za poczwórne morderstwo. Sąd oczyścił 88-letniego wówczas Hakamadę, uznając, że policja i prokuratura sfałszowały dowody i wymusiły przyznanie się do winy brutalnymi przesłuchaniami. Choć rządowe badania wskazują na trwałe poparcie dla kary śmierci jako środka nieuniknionego, odsetek zwolenników jej zniesienia wzrósł do 17% w 2024 roku (z 9% pięć lat wcześniej). Hiraguchi stwierdził, że kara śmierci dotyka fundamentów systemu sądowniczego i wymaga rozwagi, dodając, że jej zniesienie nie jest właściwe w obliczu utrzymującej się liczby brutalnych przestępstw.

Spowodowało to niezwykle poważne skutki oraz wywołało w społeczeństwie ogromny wstrząs i strach.