Iran grozi państwom Zatoki Perskiej w związku z sankcjami USA i roszczeniami Trumpa wobec cieśniny Ormuz

Eskalacja w związku z sankcjami gospodarczymi

Teheran ostrzegł 22 sierpnia 2026 r., że każdy naród współpracujący z amerykańskimi sankcjami będzie traktowany jako aktywny wróg. Mohsen Rezaji, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu, przekazał to ostrzeżenie w telewizji państwowej po tym, jak Waszyngton ogłosił zaostrzenie środków gospodarczych. Prezydent USA Donald Trump nazwał tę inicjatywę „gospodarczym D-Day”, opisując ją jako najbardziej miażdżącą operację gospodarczą, jaką kiedykolwiek wymierzono w jakikolwiek kraj. Irańskie dzienniki Hamshahri i Jame-Jam odpowiedziały publikacjami na pierwszych stronach, przedstawiającymi te środki jako pustą groźbę. Rezaji stwierdził, że Teheran uderzy w interesy handlowe i bezpieczeństwo sąsiednich państw Zatoki Perskiej, jeśli pomogą one Waszyngtonowi w egzekwowaniu restrykcji.

Każdy kraj, który uczestniczy w nakładaniu restrykcji gospodarczych wobec Iranu, jest uważany za wroga.

Roszczenia terytorialne wobec cieśniny Ormuz

Spór zbiega się w czasie z powtarzanymi przez Donalda Trumpa twierdzeniami o kontroli morskiej nad cieśniną Ormuz. 22 sierpnia 2026 r. Trump opublikował na platformie Truth Social mapę, na której oznaczył drogę wodną jako nowe terytorium amerykańskie. Trump wcześniej sugerował uznanie cieśniny za terytorium USA podczas wydarzenia w Nowym Jorku 14 sierpnia, powtórzył tę koncepcję 17 sierpnia, roszcząc sobie prawo do całkowitej kontroli, a 18 sierpnia opublikował podobne oświadczenia. Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi odrzucił te wypowiedzi, odpowiadając 15 sierpnia, że drogi wodnej nie da się podbić tweetem, a 18 sierpnia ostrzegł, że amerykańskie złudzenia dotyczące cieśniny zostaną skorygowane.

Ani jedna kropla ropy nie opuści Zatoki Perskiej i cieśniny Ormuz.

Tranzyt morski i egzekwowanie sankcji

Dyplomatyczny impas następuje po wygaśnięciu niekonkluzywnego 60-dniowego okresu negocjacji ustanowionego na mocy czerwcowego memorandum między Waszyngtonem a Teheranem. W nocy z 21 na 22 sierpnia 2026 r. prawie 40 tankowców przewożących szacunkowo 16 mln baryłek ropy przepłynęło przez najgłębszy kanał cieśniny. Siły USA eskortowały jednostki handlowe, podczas gdy Waszyngton przygotowywał sankcje wymierzone w sieci „cieniowej floty”, władze portowe oraz pośredników ułatwiających płatności w chińskich juanach. Środki gospodarcze mają na celu powstrzymanie regionalnych sąsiadów, w tym Arabii Saudyjskiej, Kataru, Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu, przed zawieraniem osobnych kompromisów z Teheranem w celu zapewnienia sobie przejścia.

Postawa wojskowa i krajowa produkcja zbrojeniowa

Władze Iranu ogłosiły dostosowania organizacyjne w swoich siłach zbrojnych w odpowiedzi na presję. Rzecznik armii irańskiej Mohammad Akraminia ogłosił, że doktryna wojskowa przeszła z postawy defensywnej na ofensywną, zaznaczając, że każda przyszła odpowiedź na agresję przekroczy skalę początkowego ataku. Prezydent Iranu Masud Pezeszkian zwołał przewodniczącego parlamentu Mohammada Baghera Ghalibafa oraz szefa sądownictwa Gholama Hosseina Mohseniego Ejeiego w celu koordynacji polityki rządu wobec zagranicznej presji gospodarczej. Brygadier Reza Talaei-Nik, rzecznik Ministerstwa Obrony, poinformował, że krajowa produkcja broni i amunicji podwoiła się w okresie od lipca 2025 r. do lipca 2026 r., a produkcja wybranych priorytetowych rodzajów broni potroiła się w ciągu 40 dni konfliktu.

Tempo naszej produkcji uzbrojenia obronnego podwoiło się w ciągu ostatniego roku, od lipca ubiegłego roku do lipca bieżącego roku.