Iran: Majid Adineh stracony za udział w styczniowych protestach

Egzekucja w Karadż

Irańskie władze sądowe wykonały wyrok śmierci na Majidzie Adinehu rano 23 sierpnia 2026 r., po tym jak Sąd Najwyższy podtrzymał orzeczenie. Sąd Rewolucyjny w północnym mieście Karadż wydał pierwotny wyrok po procesie, który zakończył się karą śmierci oraz konfiskatą całego majątku Adineha. Oficjalne komunikaty sądowe wymieniały liczne zarzuty, w tym "prowadzenie wojny przeciwko Bogu", podpalenia oraz zmowę w celu popełnienia przestępstw przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu. Prokuratura zarzuciła ponadto Adinehowi prowadzenie działań operacyjnych na rzecz Stanów Zjednoczonych, Izraela i innych wrogich grup. Podczas procesu Adineh odrzucił wszystkie oskarżenia o szpiegostwo, przemoc zbrojną i działalność wywrotową, utrzymując swoją niewinność aż do momentu powieszenia.

Styczniowe aresztowanie i dowody

Adineh został zatrzymany wraz z innym podejrzanym 9 stycznia 2026 r. w prowincji Alborz, położonej na zachód od Teheranu. Podstawą wyroku były dowody rzeczowe zabezpieczone podczas aresztowania oraz zeznania złożone w trakcie procesu. Irańskie władze podały, że w chwili zatrzymania służby bezpieczeństwa skonfiskowały podejrzanym broń i narzędzia. Wśród zabezpieczonych przedmiotów znalazły się rewolwer, amunicja, dwa paralizatory, dwa pojemniki z gazem łzawiącym, piła łańcuchowa oraz butelka benzyny. Śledczy twierdzili, że Adineh posiadał broń palną podczas styczniowych demonstracji i użył jej w trakcie zamieszek. Jego egzekucja nastąpiła po straceniu innej osoby powiązanej z protestami 20 sierpnia 2026 r. oraz dwóch egzekucjach przeprowadzonych pod koniec lipca 2026 r.

Zimowe zamieszki i ofiary

Demonstracje rozpoczęły się pod koniec grudnia 2025 r. w wielu irańskich miastach w odpowiedzi na rosnące trudności gospodarcze i pogarszający się standard życia. Zgromadzenia szybko przekształciły się w szerokie protesty przeciwko władzom duchownym, osiągając szczyt natężenia 8 i 9 stycznia 2026 r. Władze państwowe skierowały siły bezpieczeństwa do rozpędzenia tłumów, co doprowadziło do tysięcy ofiar śmiertelnych w całym kraju. Rząd Iranu oficjalnie przyznał, że podczas zimowych demonstracji zginęło ponad 3000 osób, przypisując przemoc operacjom terrorystycznym inspirowanym przez Stany Zjednoczone i Izrael. Organizacje praw człowieka zakwestionowały to wyjaśnienie, dokumentując, że liczba ofiar wynikała z użycia siły przez państwowe służby bezpieczeństwa podczas tłumienia protestów.

Fala kar śmierci

Egzekucja Adineha wpisuje się w utrzymujący się wzrost liczby wykonywanych wyroków śmierci w Iranie, szczególnie po wybuchu wojny pod koniec lutego 2026 r. w następstwie ataków USA i Izraela na irańskie obiekty. Irańskie władze wielokrotnie przeprowadzały egzekucje wymierzone w protestujących oraz osoby oskarżone o współpracę z obcymi wywiadami. Grupy broniące praw człowieka krytykują irański system prawny za stosowanie szerokich zarzutów, takich jak szpiegostwo, zagrażanie bezpieczeństwu narodowemu czy bluźnierstwo, w celu zastraszania społeczeństwa. Międzynarodowi obserwatorzy odnotowali gwałtowny wzrost liczby egzekucji w Iranie w 2025 r., przy czym obie główne organizacje monitorujące odnotowały najwyższe roczne poziomy od dziesięcioleci. Amnesty International poinformowała o co najmniej 2159 egzekucjach w Iranie w 2025 r., co stanowi najwyższą roczną liczbę od 1981 r. Organizacja Iran Human Rights z siedzibą w Norwegii oraz francuska grupa Together Against the Death Penalty udokumentowały co najmniej 1639 egzekucji w 2025 r., co było najwyższym wynikiem od 1989 r. Iran przeprowadza obecnie więcej egzekucji rocznie niż jakikolwiek inny kraj poza Chinami.