Holenderski parlament popiera wniosek o zakaz używania generatywnej sztucznej inteligencji w szkołach podstawowych

Wniosek i poparcie parlamentu

Większość 88 ze 150 posłów Tweede Kamer poparła wniosek partii Volt i CDA, który wzywa rząd do włączenia zakazu używania generatywnej sztucznej inteligencji przez uczniów szkół podstawowych do Regieplan Digitalisering, czyli planu cyfryzacji edukacji. Według doniesień NOS i Trouw, zakaz poparło dziesięć partii, w tym PRO, D66, PvdD, DENK, 50PLUS, SP, ChristenUnie oraz JA21. Poseł Volt Laurens Dassen, autor wniosku, argumentuje, że narzędzia takie jak ChatGPT, Gemini, Copilot czy Claude mogą zaburzać rozwój krytycznego myślenia, kreatywności i wyobraźni u dzieci, czyli umiejętności kluczowych na etapie szkoły podstawowej. Gazeta Trouw poinformowała późnym wieczorem w czwartek 29 października, że wniosek został przyjęty znaczną większością głosów, mimo że wcześniejsze doniesienia z tego samego dnia wskazywały, iż głosowanie odbędzie się we wtorek 3 listopada.

Zakres planowanego zakazu

Jak podają Gelderlander i Het Parool, zakaz dotyczy wyłącznie nauki podstawowych umiejętności. Nauczyciele nadal mogliby korzystać z AI w celu wzbogacenia środowiska edukacyjnego, jednak uczniowie musieliby pisać teksty i rozwiązywać zadania matematyczne bez wsparcia takich narzędzi. Volt i CDA dążą do tego, aby dzieci najpierw zdobyły kompetencje cyfrowe oraz nauczyły się czytać, pisać i liczyć, zanim zaczną korzystać z AI. Dassen podkreślił, że generatywna sztuczna inteligencja pogłębia luki edukacyjne i wymaga natychmiastowej reakcji. Organizacja PO-Raad przywołuje badania sugerujące, że intensywne korzystanie z generatywnej AI przez uczniów wiąże się ze spadkiem wyników w nauce. Zgodnie z nowymi wytycznymi dotyczącymi treści lekcji, uczniowie mają również uczyć się odpowiedzialnego korzystania z systemów AI oraz rozpoznawania i opisywania sztucznej inteligencji.

Stanowisko sekretarz stanu

Sekretarz stanu ds. edukacji Judith Tielen (VVD) nie poparła wniosku podczas debaty budżetowej w Tweede Kamer w czwartek wieczorem 29 października. Zwróciła się do Dassena z prośbą o wstrzymanie się do czasu zakończenia prac nad jej własnym planem cyfryzacji, jednak poseł odmówił. Tielen zarekomendowała izbie odrzucenie wniosku, argumentując to potrzebą zachowania większej ostrożności. W trakcie debaty stwierdziła:

„Doskonale rozumiem te obawy. Jednak aby wprowadzić tak stanowcze rozwiązanie, potrzebuję jeszcze trochę czasu.”

Jej stanowisko jest sprzeczne z wolą większości parlamentarnej, która już wcześniej wyraźnie poparła wniosek.

Reakcja sektora edukacji podstawowej

PO-Raad, organ reprezentujący sektor edukacji podstawowej, deklaruje zrozumienie dla obaw polityków i zgadza się, że konieczne są działania. Organizacja określa ewentualny całkowity zakaz jako zaskakujący i postuluje najpierw wypracowanie porozumienia z ministerstwem oraz ekspertami. Poseł CDA Etkin Armut zaznaczył, że książki pozostają podstawą nauki i dodał:

„Z naszego punktu widzenia generatywna sztuczna inteligencja nie wnosi żadnej wartości dla uczniów szkół podstawowych.”

Armut podkreślił, że choć kompetencje cyfrowe są istotne, AI powinno być wykorzystywane wyłącznie w sposób wspierający proces uczenia się.

Co dalej

Wniosek wzywa rząd do włączenia zakazu do ram cyfryzacji, co oznacza, że sam w sobie nie ma mocy prawnej. Własny plan cyfryzacji Tielen jest wciąż w przygotowaniu, a sekretarz stanu prosiła izbę o wstrzymanie się z głosowaniem do czasu jego prezentacji. PO-Raad dąży do rozmów z ministerstwem i ekspertami w celu ustalenia zasad korzystania z AI w klasach. Doniesienia z czwartkowego wieczoru potwierdzają, że izba poparła wniosek, choć dokładna data głosowania pozostawała niejasna w różnych źródłach.