Trybunał w Hadze skazał byłego prezydenta Kosowa Hashima Thaçiego na 25 lat więzienia za zbrodnie wojenne

Wyrok i kary w Hadze

16 września 2026 r. Specjalistyczne Izby Sądu Kosowa w Hadze uznały czterech byłych przywódców Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK) za winnych zbrodni wojennych. Były prezydent Kosowa Hashim Thaçi oraz były przewodniczący parlamentu Jakup Krasniqi zostali skazani na 25 lat więzienia każdy. Współoskarżeni Kadri Veseli i Rexhep Selimi otrzymali wyroki odpowiednio 18 i 13 lat, co daje łącznie 81 lat pozbawienia wolności dla całej czwórki. Prokuratura domagała się 45 lat więzienia dla 58-letniego Thaçiego, który w 2020 r. ustąpił z urzędu prezydenta, aby stanąć przed sądem. Przewodniczący składu sędziowskiego Charles L. Smith III ogłosił wyrok pierwszej instancji po trzyletnim procesie.

„Ta sprawa nie polega na ważeniu odpowiedzialności jednej strony przeciwko drugiej.”

Hashim Thaçi25

Jakup Krasniqi25

Kadri Veseli18

Rexhep Selimi13

Hashim Thaçi

25 lata

Jakup Krasniqi

25 lata

Kadri Veseli

18 lata

Rexhep Selimi

13 lata

Dane z tekstu artykułu

Zarzuty, ustalenia i uniewinnienia

Skład sędziowski uznał oskarżonych za winnych zbrodni wojennych obejmujących bezprawne zatrzymanie 385 osób, okrutne traktowanie 49 osób, tortury wobec 303 osób oraz morderstwo 96 osób. W trakcie postępowania sąd przeanalizował dowody od 273 świadków, którzy zeznawali osobiście lub złożyli pisemne oświadczenia, a w sprawie uczestniczyło 156 poszkodowanych. Sąd uniewinnił wszystkich czterech oskarżonych od zarzutów zbrodni przeciwko ludzkości, w tym prześladowań, uwięzienia i wymuszonych zaginięć. Sędziowie uznali, że prokuratura nie udowodniła ponad uzasadnioną wątpliwość, iż czyny te stanowiły szeroko zakrojony lub systematyczny atak na ludność cywilną. Obrońcy domagali się pełnego uniewinnienia, argumentując, że ich klienci nie ponoszą osobistej odpowiedzialności za zbrodnie popełnione w wojennych ośrodkach zatrzymań.

Bezprawne zatrzymanie385

Tortury303

Morderstwo96

Okrutne traktowanie49

Bezprawne zatrzymanie

385 osoby

Tortury

303 osoby

Morderstwo

96 osoby

Okrutne traktowanie

49 osoby

Dane z tekstu artykułu

Gwałtowne reakcje i protesty w Kosowie

Wyrok wywołał natychmiastowe oburzenie w całym Kosowie, gdzie wielu postrzega UÇK jako siłę obronną, która chroniła ludność przed serbską opresją podczas konfliktu w latach 1998–1999. W Prisztinie tłumy obserwujące proces na publicznych telebimach zareagowały gniewem, a niektórzy demonstranci rzucali kamieniami w siedzibę misji Unii Europejskiej ds. praworządności. Premier Kosowa Albin Kurti określił decyzję sądu jako parodię sprawiedliwości i potwierdził, że rząd będzie nadal przeznaczał środki budżetowe na wsparcie oskarżonych w trakcie apelacji. Kilku polityków wezwało do rozwiązania specjalnego trybunału, który działa na podstawie prawa kosowskiego, ale ma siedzibę w Holandii i składa się z międzynarodowych sędziów.

„Dla zdecydowanej większości społeczeństwa UÇK pozostaje siłą, która walczyła o wolność kraju i przyczyniła się do ochrony ludzi, którym przez ponad wiek odmawiano podstawowych praw.”

Krytyka ze strony władz Serbii

Reakcja w Belgradzie znacząco różniła się od protestów w Prisztinie. Prezydent Serbii Aleksandar Vučić skrytykował sąd za uniewinnienie oskarżonych od zarzutów zbrodni przeciwko ludzkości. Podczas środowej konferencji prasowej Vučić stwierdził, że trybunał unika podważenia legitymacji UÇK i ignoruje kontekst polityczny zbrojnego powstania przeciwko Federalnej Republice Jugosławii. Skrytykował również sąd za wykluczenie nadużyć popełnionych wobec Serbów po 20 czerwca 1999 r., czyli dacie wejścia sił pokojowych KFOR do Kosowa po formalnym zakończeniu konfliktu. Vučić stwierdził, że instytucje zachodnie stosują podwójne standardy, tolerując sprzeciw wobec ustaleń sądu w Kosowie.

„Jako sąd tak zwanego Kosowa, nie chcieli podważać wiarygodności UÇK i nie odnieśli się do meritum sprawy dotyczącej formowania sił mających na celu secesję Kosowa od Serbii i Federalnej Republiki Jugosławii.”