Dyplomacja · Haga i Kabul

MTK ujawnia nakazy aresztowania czterech przywódców talibów w związku z prześladowaniami ze względu na płeć w Afganistanie

Międzynarodowy Trybunał Karny upublicznił nakazy aresztowania najwyższego przywódcy talibów Hibatullaha Akhundzady oraz trzech innych wysokich rangą urzędników, zarzucając im systemowe zbrodnie przeciwko ludzkości wymierzone w afgańskie kobiety, dziewczęta oraz osoby LGBTQI+.

Tekst AI na podstawie relacji Deutsche Welle, RTP, RFI i innych wydawców. Zmieniony . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Fot. Thomas Wolf, CC BY-SA 3.0 de (Wikimedia Commons, kadr.)
Jak do tego doszło
  1. lipiec 2025MTK wydaje początkowe tajne nakazy aresztowania Akhundzady i Haqqaniego
  2. 9.09MTK wydaje tajne nakazy aresztowania ministrów edukacji Aghy i Nadima
  3. 5.10MTK ujawnia wszystkie cztery nakazy aresztowania w związku z zarzutami prześladowań ze względu na płeć

Ujawnione nakazy w Hadze

5 października 2026 r. Izba Przygotowawcza II Międzynarodowego Trybunału Karnego ujawniła cztery nakazy aresztowania wysokich rangą urzędników talibskich za zbrodnie przeciwko ludzkości. Nakazy, wydane w lipcu i wrześniu 2025 r. jako tajne, dotyczą najwyższego przywódcy talibów Hibatullaha Akhundzady oraz prezesa Sądu Najwyższego Abdula Hakima Haqqaniego. Trybunał ujawnił również nakazy aresztowania ministra edukacji Habibullaha Aghi oraz ministra szkolnictwa wyższego Nedy Mohammada Nadima. Choć o istnieniu postępowań przeciwko Akhundzadzie i Haqqaniemu informowano już w lipcu 2025 r., formalne zarzuty i treść nakazów pozostawały poufne do poniedziałku. Sędziowie zezwolili na publikację po ustaleniu, że ujawnienie informacji nie zaszkodzi trwającym śledztwom i może odstraszyć sprawców od popełniania kolejnych zbrodni.

Zakres zarzutów

Akt oskarżenia MTK zarzuca czwórce przywódców państwowe prześladowania ze względu na płeć i orientację polityczną. Według trybunału oskarżeni ustanowili i egzekwowali politykę wymierzoną w afgańskie kobiety, dziewczęta oraz osoby nieprzestrzegające reżimowych zasad dotyczących tożsamości płciowej lub ekspresji, a także osoby uznawane za sojuszników kobiet. Sędziowie uznali, że istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, iż urzędnicy nakazywali, podżegali lub inspirowali systemowe nadużycia, łącząc ich dyrektywy z morderstwami, więzieniem, torturami, gwałtami i wymuszonymi zaginięciami na terenie całego Afganistanu. Trybunał potwierdził, że przywództwo pozbawiło ludność cywilną podstawowych praw, w tym wolności przemieszczania się, wolności słowa i prywatności rodzinnej.

Były główny prokurator MTK Karim Khan formalnie wystąpił o wydanie początkowych nakazów w styczniu 2025 r.

„Afgańskie kobiety i dziewczęta, a także społeczność LGBTQI+, stają w obliczu bezprecedensowych, niegodziwych i trwających prześladowań ze strony talibów.”

Karim Khan, były główny prokurator MTK

Systemowe zakazy w edukacji i życiu publicznym

Działania prawne koncentrują się bezpośrednio na dekretach wydanych po przejęciu kontroli nad Kabulem przez talibów w sierpniu 2021 r. Choć grupa początkowo deklarowała szacunek dla praw kobiet w ramach prawa islamskiego, szybko zakazała uczennicom uczęszczania do szkół powyżej szóstej klasy, ograniczając edukację dziewcząt do 12. roku życia. Kolejne dekrety wykluczyły kobiety z kampusów uniwersyteckich, zatrudnienia w sektorze publicznym i większości parków publicznych. Dodatkowe przepisy nakazują kobietom zakrywanie całego ciała z wyjątkiem oczu podczas wychodzenia z domu oraz wymagają obecności męskiego opiekuna podczas długich podróży. Akhundzada zakazał również budowania okien wychodzących na miejsca, w których mogą przebywać kobiety. Dane przytoczone przez UN Women wskazują, że Afganistan jest jedynym krajem na świecie zakazującym dziewczętom edukacji średniej i wyższej, a dane ONZ pokazują, że połowa afgańskich kobiet opuszcza dom tylko raz lub dwa razy w miesiącu z powodu tych ograniczeń.

Odrzucenie przez talibów i granice jurysdykcji

Władze talibskie szybko odrzuciły działania trybunału, twierdząc, że Afganistan nie uznaje legitymacji Międzynarodowego Trybunału Karnego. W oficjalnym oświadczeniu opublikowanym na platformie X rzecznik rządu Zabihullah Mujahid stwierdził, że reżim przestrzega wyłącznie prawa islamskiego i własnego sądownictwa, a nie organów zewnętrznych.

„Jesteśmy związani orzeczeniami islamskiego szariatu i jego sądów, a nie podmiotami wywiadowczymi czy tak zwanymi trybunałami.”

Zabihullah Mujahid, rzecznik rządu talibów

Mujahid zapewnił, że żaden przywódca talibów nie dopuścił się działań uzasadniających zatrzymanie lub karę przez jakikolwiek trybunał. Wezwał instytucje międzynarodowe, by nie przekraczały swoich kompetencji w celu zachowania wiarygodności. Bez niezależnego mechanizmu egzekwowania prawa lub sił policyjnych MTK polega na państwach członkowskich w kwestii wykonania nakazów. Czterej podejrzani pozostają bezpieczni na terenie Afganistanu, choć ryzykują aresztowanie w przypadku podróży do jurysdykcji związanych Statutem Rzymskim.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Haga, Kabul · Holandia, Afganistan

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar