Rząd · Prisztina

Parlament Kosowa wybrał Justinę Shirokę Pulę na prezydenta w ramach porozumienia ograniczającego uprawnienia trybunału w Hadze

Parlamentarzyści w Prisztinie przegłosowali wybór ekonomistki na urząd prezydenta 7 października 2026 r. tuż po północy, unikając przedterminowych wyborów i zmieniając przepisy dotyczące trybunału ds. zbrodni wojennych w Hadze.

Tekst AI na podstawie relacji Deutsche Welle, der Standard, Al Jazeera Online i innych wydawców. Zmieniony . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Fot. Unknown authorUnknown author, Public domain (Wikimedia Commons, kadr.)
Jak do tego doszło
  1. czerwiec 2026Przedterminowe wybory parlamentarne odbywają się po niepowodzeniu w wyborze prezydenta
  2. 16.09Trybunał w Hadze skazuje Hashima Thaçiego i trzy inne osoby na łącznie 81 lat więzienia
  3. 7.10Parlament wybiera Justinę Shirokę Pulę i nowelizuje ustawę o trybunale ds. zbrodni wojennych

Nocne porozumienie w Prisztinie

Kosowscy ustawodawcy wybrali ekonomistkę Justinę Shirokę Pulę na prezydenta kraju w pierwszych minutach środy, 7 października 2026 r. Głosowanie w 120-osobowym parlamencie zakończyło się tuż po konstytucyjnym terminie północy 6 października, co pozwoliło uniknąć czwartych wyborów parlamentarnych w ciągu niespełna dwóch lat. Shiroka Pula otrzymała 81 głosów, uzyskując o jeden głos więcej niż wymagana większość dwóch trzecich (80 głosów). Przełom nastąpił po nocnych negocjacjach między rządzącym ruchem Vetëvendosje premiera Albina Kurtiego a opozycyjną Demokratyczną Partią Kosowa, której przewodzi Bedri Hamza. Po wyborze nowa prezydent zwróciła się do zgromadzenia.

„Ten mandat nie należy tylko do jednej osoby. Należy do naszych obywateli... Będę prezydentem wszystkich obywateli.”

Justina Shiroka Pula, prezydent Kosowa i była minister energii i górnictwa
Wyniki głosowania na prezydenta w Zgromadzeniu Kosowamandaty
Łączna liczba mandatów w parlamencie
120 mandaty
Wymagana większość dwóch trzecich
80 mandaty
Głosy na Shirokę Pulę
81 mandaty

Dane z tekstu artykułu

Ustępstwa wobec specjalnego trybunału ds. zbrodni wojennych

Opozycja zgodziła się poprzeć kandydaturę Shiroki Puli po tym, jak Kurti zaakceptował zmiany legislacyjne ograniczające uprawnienia Specjalistycznych Izb Kosowa w Hadze. Trybunał, ustanowiony przez parlament Kosowa w 2015 r. w celu zbadania działań wojennych Armii Wyzwolenia Kosowa podczas konfliktu z Serbią w latach 1998–1999, wydał wyroki 16 września 2026 r. Były prezydent Hashim Thaçi został skazany na 25 lat więzienia, a trzech innych dowódców otrzymało kary od 13 do 25 lat, co łącznie daje 81 lat pozbawienia wolności za morderstwa, nielegalne przetrzymywanie i tortury. Przyśpieszona legislacja ogranicza maksymalny wyrok w trybunale do 15 lat i przyznaje prezydentowi Kosowa prawo do ułaskawiania skazanych. W poniedziałek policja użyła gazu łzawiącego i armatek wodnych w Prisztinie, aby rozpędzić demonstrantów po 20 dniach protestów ulicznych domagających się interwencji prawnej. Profesor nauk politycznych na Uniwersytecie w Prisztinie, Nedžmedin Spahiu, ocenił ten ruch prawny.

„Zmiany w prawie są szkodliwe dla Kosowa, a trybunał w Hadze może oskarżyć Kurtiego o ingerencję w wymiar sprawiedliwości.”

Nedžmedin Spahiu

Tło akademickie i polityczne

Shiroka Pula, urodzona w Prisztinie w 1953 r., zostaje trzecią kobietą na stanowisku prezydenta w historii Kosowa, po Atifete Jahjadze i Vjosie Osmani. Jako profesor ekonomii pełniła funkcję ministra energii i górnictwa w rządzie Thaçiego w latach 2008–2011, będąc również posłanką Demokratycznej Partii Kosowa. Od listopada 2025 r. do czasu wyboru na prezydenta zajmowała stanowisko prezesa Akademii Nauk i Sztuk Kosowa. Choć Kurti początkowo zgłosił dwóch innych kandydatów na prezydenta, Shiroka Pula wyłoniła się jako bezpartyjna postać kompromisowa, akceptowalna dla opozycji. Jej pierwszym oficjalnym obowiązkiem jest promulgacja nowo uchwalonej ustawy modyfikującej ramy prawne trybunału ds. zbrodni wojennych.

Koniec dwudziestomiesięcznego impasu

Porozumienie parlamentarne przynosi tymczasowe rozwiązanie kryzysu politycznego, który rozpoczął się po wyborach parlamentarnych w lutym 2025 r., kiedy Vetëvendosje zdobyło 48 mandatów, ale nie zdołało zbudować większości. Przedterminowe wybory w grudniu 2025 r. zwiększyły stan posiadania partii rządzącej do 57 mandatów, co pozwoliło Kurtiemu na utworzenie rządu w lutym 2026 r. przy wsparciu mniejszości narodowych. Kiedy mandat prezydencki Osmani wygasł na początku kwietnia 2026 r., nieudane negocjacje doprowadziły do kolejnych przedterminowych wyborów w czerwcu 2026 r. Pracownik naukowy Uniwersytetu w Grazu, Donika Emini, zauważyła, że zmęczenie społeczne i orzeczenie Specjalistycznych Izb stworzyły pilną presję, aby uniknąć kolejnej rundy głosowania.

„Był to przede wszystkim politycznie konieczny kompromis, aby przywrócić funkcjonowanie instytucji.”

Donika Emini

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Prisztina · Kosowo

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar