Harvard wypłaci 53 mln dolarów odszkodowania w związku z kradzieżą ludzkich szczątków z kostnicy wydziału medycznego

Porozumienie w sprawie ugody

Uniwersytet Harvarda zgodził się zapłacić 53 mln dolarów w celu zakończenia pozwów zbiorowych wniesionych przez rodziny, których zmarli krewni padli ofiarą kradzieży i sprzedaży szczątków po przekazaniu ciał na cele naukowe. Proponowana ugoda została przedłożona w poniedziałek sądowi stanowemu w Bostonie, a sędzia udzielił jej wstępnej zgody we wtorek. Zgodnie z warunkami porozumienia, wielomilionowe fundusze odszkodowawcze zostaną rozdzielone między poszkodowane rodziny dawców po uzyskaniu ostatecznej zgody sądu. Postępowanie sądowe rozpoczęło się po ujawnieniu, że personel kostnicy Harvard Medical School przez kilka lat pozwalał na nielegalne usuwanie i sprzedaż ludzkich szczątków. Zarówno uniwersytet, jak i powodowie wspólnie zwrócili się do sądu o zatwierdzenie pakietu finansowego w celu zakończenia toczących się roszczeń cywilnych.

Działalność na czarnym rynku

Proceder koncentrował się wokół Cedrica Lodge'a, 58-letniego byłego kierownika kostnicy, który przez prawie trzy dekady pracował w programie darowizn anatomicznych Harvard Medical School. W latach 2018–2021 Lodge systematycznie usuwał części ciał z zwłok przekazanych uniwersytetowi do celów edukacji medycznej i badań. Prokuratorzy ustalili, że Lodge kradł organy i części ciała, w tym głowy, mózgi, skórę, twarze i dłonie z placówki w Bostonie. Przewoził skradzione szczątki do swojego miejsca zamieszkania w Goffstown w stanie New Hampshire, gdzie wraz z żoną organizował sprzedaż nabywcom w Massachusetts i Pensylwanii. W niektórych przypadkach Lodge pozwalał potencjalnym nabywcom na bezpośrednie wejście do kostnicy wydziału medycznego w celu obejrzenia i wyboru konkretnych zwłok. Ciała przekazane uczelni miały być po wykorzystaniu edukacyjnym poddawane kremacji i zwracane rodzinom lub chowane na uniwersyteckim cmentarzu medycznym.

Postępowania sądowe i wyroki karne

Po aresztowaniu Lodge'a w 2023 roku władze federalne postawiły zarzuty jemu oraz sześciu innym współsprawcom, którzy nie byli formalnie związani z Harvardem. W 2025 roku wszyscy oskarżeni przyznali się do winy w związku z handlem skradzionymi ludzkimi szczątkami. W grudniu 2025 roku sąd federalny skazał Lodge'a na osiem lat więzienia, a jego żona otrzymała wyrok roku i jednego dnia pozbawienia wolności. Równoległe pozwy cywilne złożone w 2023 roku oskarżyły Harvard o zaniedbania, twierdząc, że instytucja przez lata ignorowała nielegalną działalność Lodge'a i naruszyła obowiązek należytej staranności. Choć sędzia sądu stanowego początkowo oddalił pozwy cywilne, Sąd Najwyższy stanu Massachusetts przywrócił roszczenia w październiku 2025 roku, uznając, że istnieją wystarczające podstawy, by stwierdzić, iż Harvard nie dochował należytej staranności.

Reformy instytucjonalne i upamiętnienie dawców

W odpowiedzi na ugodę władze Harvardu wydały oświadczenia potępiające działania byłego kierownika kostnicy i wyrażające ubolewanie wobec rodzin dawców. George Daley, dziekan wydziału medycyny, oraz Bernard Chang, dziekan ds. edukacji medycznej, oficjalnie odnieśli się do nadużyć. Adwokat John Morgan, którego kancelaria reprezentowała poszkodowane rodziny, stwierdził, że rozwiązanie to ma na celu zapewnienie, iż żadna inna rodzina nie doświadczy podobnych okoliczności.

Przestępcze czyny Lodge'a były moralnie naganne i niezgodne ze standardami, jakich Uniwersytet Harvarda oraz HMS oczekują w zakresie traktowania dawców anatomicznych i ich bliskich.

Oprócz rekompensaty finansowej Harvard zobowiązał się do przekazania poszkodowanym rodzinom oficjalnego oświadczenia potępiającego przestępstwa Lodge'a. Począwszy od roku akademickiego 2027–2028, Harvard Medical School ustanowi coroczne stypendium dla studentów medycyny ku czci wszystkich dawców anatomicznych. Stypendium zapewni studentom wsparcie finansowe, jednocześnie honorując osoby, które przekazały swoje ciała na cele badań naukowych.