USA przejmują 18 podejrzanych o zabójstwo prezydenta Haiti Jovenela Moïse

Przekazanie podejrzanych na Florydę

Amerykański samolot wojskowy przetransportował 20 września 2026 r. z Port-au-Prince na Florydę 18 podejrzanych o udział w zabójstwie prezydenta Haiti Jovenela Moïse z 2021 r. W grupie ekstradowanych znalazło się 17 byłych kolumbijskich żołnierzy oraz Joseph Félix Badio, były urzędnik jednostki antykorupcyjnej w haitańskim Ministerstwie Sprawiedliwości. Haitańscy śledczy zidentyfikowali wcześniej Badio jako głównego architekta operacyjnego spisku, choć sam zainteresowany zaprzecza zarzutom, twierdząc, że władze uczyniły z niego kozła ofiarnego. Prokurator federalny Jason Reding Quiñones ogłosił, że w związku ze spiskiem oskarżono już 30 osób. Specjalny agent FBI Brett Skiles potwierdził, że w niedzielę agenci federalni przeprowadzili skoordynowane aresztowania w wielu lokalizacjach krajowych i międzynarodowych w ramach szerszej operacji.

„Dzisiejszy dzień wyznacza kolejny ważny etap w naszych dążeniach do pociągnięcia do odpowiedzialności za zabójstwo prezydenta Jovenela Moïse.”

Wyroki federalne i szczegóły spisku

Sądy federalne USA ustaliły jurysdykcję prawną na południu Florydy, ponieważ prokuratorzy ustalili, że kluczowe spotkania planistyczne, zakupy broni oraz finansowanie miały miejsce na amerykańskiej ziemi. Moïse został zastrzelony w wieku 53 lat w swojej prywatnej sypialni w dzielnicy Pelerin 5 w dniu 7 lipca 2021 r., a jego żona, Martine Moïse, odniosła poważne rany postrzałowe. Personel ochrony prezydenckiej stacjonujący w rezydencji nie interweniował podczas ataku. W maju 2026 r. ława przysięgłych w Miami uznała za winnych czterech oskarżonych powiązanych z CTU Federal Academy, prywatną firmą ochroniarską z Florydy. Mężczyznom grozi dożywocie za spisek w celu zabójstwa lub porwania, spisek w celu zapewnienia wsparcia materialnego oraz naruszenie amerykańskiej ustawy o neutralności. Pięciu innych spiskowców otrzymało wcześniej wyroki dożywocia w amerykańskich sądach federalnych, w tym dwóch emerytowanych kolumbijskich żołnierzy, były haitański senator oraz haitańsko-amerykański biznesmen.

Paraliż sądownictwa i reakcja krajowa

Haitiańska policja zatrzymała początkowo około 40 podejrzanych po zabójstwie, w tym 20 obywateli Kolumbii, jednak lokalne postępowania sądowe utknęły w martwym punkcie z powodu nacisków politycznych i gróźb wobec sędziów. Ministerstwo Sprawiedliwości Haiti ogłosiło, że rząd przekazał 18 zatrzymanych po stwierdzeniu, że krajowe wysiłki prawne napotkały nieprzezwyciężalne przeszkody, co kontrastuje z postępami amerykańskich prokuratorów federalnych.

„Rząd potwierdza determinację, by zapewnić sprawiedliwość dla prezydenta Jovenela Moïse, jego rodziny oraz narodu haitańskiego.”

Ekstradycja spotkała się z ostrym sprzeciwem obserwatorów praw człowieka w Port-au-Prince. Pierre Espérance, dyrektor wykonawczy Krajowej Sieci Obrony Praw Człowieka, określił przekazanie podejrzanych jako hańbę dla krajowego systemu prawnego i wezwał do systemowej reformy sądownictwa, aby haitańskie sądy mogły prowadzić skomplikowane procesy.

Kryzys bezpieczeństwa i przygotowania do wyborów

Zabójstwo stworzyło próżnię instytucjonalną na Haiti, pozostawiając kraj przez kilka lat bez wybranego prezydenta i działającego parlamentu. Uzbrojone gangi rozszerzyły kontrolę nad Port-au-Prince, przejmując od 80% do 90% stolicy. Organizacja Narodów Zjednoczonych udokumentowała co najmniej 8100 zabójstw powiązanych z gangami w 2025 r. i odnotowała, że do połowy 2026 r. przemoc zmusiła do przesiedlenia około 1,5 mln osób w całym kraju. Brak bezpieczeństwa żywnościowego dotyka niemal połowę z 11 mln mieszkańców kraju, ponieważ gangi zakłócają szlaki zaopatrzeniowe. Haitańskie władze przejściowe wyznaczyły wybory prezydenckie i parlamentarne oraz referendum konstytucyjne na 13 grudnia 2026 r., dążąc do przeprowadzenia pierwszego ogólnokrajowego głosowania od 2016 r.