Haiti bezterminowo przekłada wybory powszechne w obliczu przemocy gangów i kryzysu bezpieczeństwa

Zawieszenie harmonogramu wyborczego

Haiti bezterminowo wstrzymało pierwsze etapy procesu wyborczego, odkładając głosowania prezydenckie i parlamentarne planowane na grudzień 2026 roku. Tymczasowa Rada Wyborcza ogłosiła tę decyzję 6 października 2026 roku, informując, że pierwotny kalendarz kampanii nie może być realizowany. Zgodnie z harmonogramem opublikowanym pod koniec lipca 2026 roku, pierwsza tura miała odbyć się 13 grudnia 2026 roku, a druga 21 lutego 2027 roku. Anonimowy członek rady potwierdził, że grudniowy termin jest nieaktualny, a urzędnicy przygotowują alternatywny plan. Rada zapowiedziała, że zaktualizowany harmonogram zostanie przedstawiony po spełnieniu wymogów technicznych, operacyjnych i bezpieczeństwa. Rejestracja wyborców trwa, choć urzędnicy zauważyli, że w wielu gminach brakuje punktów rejestracyjnych, ponieważ terytoria te są kontrolowane przez grupy zbrojne.

Eskalacja przemocy i przesiedlenia

Przełożenie wyborów następuje w czasie, gdy przemoc gangów dotyka znaczną część kraju liczącego 11 mln mieszkańców. Szacunki Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji wskazują, że blisko 1,5 mln osób, co stanowi około 13,6% populacji, zostało wewnętrznie przesiedlonych. Przemoc nie ogranicza się już tylko do Port-au-Prince, rozprzestrzeniając się na odległe departamenty, gdzie gangi dopuszczają się zabójstw, porwań, gwałtów i werbowania dzieci. Dane ONZ dotyczące praw człowieka, zebrane do 11 września 2026 roku, odnotowują co najmniej 5700 osób zabitych lub rannych od stycznia. Dokumentacja obejmuje również ponad 1000 zgwałconych kobiet i dziewcząt oraz 230 porwań w tym samym okresie.

Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Volker Türk przedstawił te dane na początku października 2026 roku, zaznaczając, że udokumentowane liczby nie oddają pełnej skali przemocy.

Rzeczywiste liczby są prawdopodobnie znacznie wyższe.

Opóźnienia w rozmieszczeniu sił antygangowych

Operacje bezpieczeństwa mające na celu stabilizację kraju pozostają daleko poniżej celów kadrowych ustalonych przez partnerów międzynarodowych. Rada Bezpieczeństwa ONZ przegłosowała pod koniec września 2026 roku przedłużenie mandatu misji antygangowej o sześć miesięcy. Siły Zwalczania Gangów zastąpiły kierowaną przez Kenię Wielonarodową Misję Wsparcia Bezpieczeństwa, która zmagała się z brakami sprzętowymi i ograniczeniami finansowymi. Plany ONZ zakładały osiągnięcie liczebności 5500 umundurowanych funkcjonariuszy i 50 pracowników cywilnych między kwietniem a październikiem 2026 roku. Ambasador USA przy ONZ Mike Waltz stwierdził, że obecnie na miejscu znajduje się jedynie 1500 żołnierzy wspierających lokalne siły policyjne.

Dekada bez wyborów krajowych

Haiti nie przeprowadziło wyborów powszechnych od 2016 roku, co doprowadziło do rozwiązania parlamentu i nieobsadzenia stanowisk wykonawczych. Kraj funkcjonuje bez wybranego prezydenta od czasu zabójstwa głowy państwa w 2021 roku. Mieszkańcy Port-au-Prince opisują codzienne warunki, w których obawy o bezpieczeństwo przyćmiewają wszelkie perspektywy udziału w życiu politycznym.

Davidson Jean Baptiste, kierowca taksówki motocyklowej, poddał w wątpliwość możliwość przeprowadzenia głosowania w obecnych warunkach.

Nie miałem wielkich nadziei na głosowanie w tym roku. Kto może twierdzić, że przeprowadzi wybory w kraju, w którym mieszkańcy bardziej martwią się o brak bezpieczeństwa i nadużycia grup zbrojnych?

Władze wyborcze nie wyznaczyły nowego terminu, informując jedynie, że kalendarz zostanie opublikowany, gdy tylko pozwolą na to warunki.