Gwinea Bissau: Wybory zaplanowane na 6 grudnia nie odbędą się, spodziewane przełożenie terminu

Rząd i komisja wyborcza odrzucają termin 6 grudnia

Tymczasowy premier Gwinei Bissau, Ilídio Vieira Té, przekazał dziennikarzom w czwartek 8 października, że wybory prezydenckie i parlamentarne zaplanowane na 6 grudnia nie mogą się odbyć. Wypowiedział się po spotkaniu z tymczasowym prezydentem, generałem Hortą Inta-ą (w relacjach francuskiego RFI występuje również jako Horta N'Tam). Narodowa Komisja Wyborcza (CNE) podzieliła to stanowisko, a rzeczniczka Felisberta Moura Vaz określiła głosowanie w tym terminie jako technicznie niemożliwe. Vieira Té nie wskazał nowego terminu. Decyzja należy teraz do tymczasowego prezydenta, od którego oczekuje się wydania dekretu o odwołaniu grudniowego głosowania i wyznaczeniu nowej daty.

Vieira Té jako przyczynę impasu wskazał niedotrzymanie terminów prawnych oraz wygaśnięcie kadencji organów zarządzających w wielu partiach. Jak stwierdził:

Wszystkie terminy, o których mówimy, nie zostały dotrzymane, co uniemożliwia przeprowadzenie wyborów 6 grudnia.

Niedotrzymane terminy i zamrożona scena polityczna

Vieira Té wyjaśnił, że wiele partii posiada wygasłe organy zarządzające i nie przeprowadziło zjazdów niezbędnych do ich odnowienia. Zgodnie z prawem, termin składania wniosków kandydatów do Sądu Najwyższego upłynął 6 października. Domingos Simões Pereira, odsunięty od władzy przewodniczący Zgromadzenia Narodowego i lider PAIGC, potwierdził w ubiegły wtorek, że wybory nie mogą odbyć się 6 grudnia z tego samego powodu. Dodał, że ze względu na zakaz działalności politycznej w Gwinei Bissau prowadzenie kampanii jest niemożliwe. Partia Madem-G15 w swoim oświadczeniu wskazała, że zakaz działalności partyjnej obowiązujący od wydarzeń z 26 listopada 2025 r. sparaliżował funkcjonowanie struktur politycznych. Partie opozycyjne PAIGC, MADEM-G15 oraz APU-PDGB opowiadają się za przełożeniem wyborów.

Rzeczniczka CNE przedstawiła podobną ocenę sytuacji po spotkaniu z prezydentem. Powiedziała dziennikarzom:

Istnieją sztywne terminy, których należy przestrzegać, a nie zostały one dotrzymane.

Komisja poinformowała, że przekazała tymczasowemu prezydentowi szczegółowe informacje i to do niego należy ostateczna decyzja.

Rządy wojskowe i okres przejściowy

Przejęcie władzy nastąpiło 26 listopada 2025 r. (według większości źródeł), kiedy wojsko obaliło prezydenta Umaro Sissoco Embaló i zawiesiło proces wyborczy, choć jeden z raportów RFI wskazuje na 25 listopada. Według dziennika La Libre, wybory prezydenckie i parlamentarne odbyły się 23 listopada, dzień przed planowaną publikacją wyników tymczasowych. Junta zakazała byłemu prezydentowi Embaló powrotu do kraju, powołując się na względy bezpieczeństwa. Decyzja ta, według RFI, zapadła w ubiegłą niedzielę. Tymczasowy prezydent, generał Horta Inta-a, najpierw rozbroił członków gwardii prezydenckiej, którzy stanowili ochronę Embaló. W środę wezwał wszystkich posiadających broń do jej złożenia i zdymisjonował ministra spraw wewnętrznych. Analityk polityczny Rui Semedo, w wywiadzie dla RFI, zaapelował o dialog narodowy z udziałem aktorów politycznych i społeczeństwa obywatelskiego w celu ustalenia harmonogramu procesu. Stwierdził:

Teraz do komitetu wojskowego należy pokazanie, czy rzeczywiście chcą przywrócić krajowi demokrację.

Reakcja regionalna

W Lizbonie portugalski minister spraw zagranicznych Paulo Rangel przemawiał podczas kolokwium z okazji 30-lecia CPLP (Wspólnoty Państw Portugalskojęzycznych) w Centro Cultural de Belém. Gwinea Bissau jest zawieszona w działaniach CPLP od grudnia 2025 r. w następstwie zamachu stanu. Rangel wyraził nadzieję na szybkie rozwiązanie sytuacji, aby wspólnota mogła ponownie liczyć na wszystkich swoich członków. Wyraził się wprost:

My w CPLP, powiem to wyraźnie i bez żadnego problemu, mamy dzisiaj powód do niepokoju, którym jest Gwinea Bissau.

Głosowanie 6 grudnia miało na celu przywrócenie władzy cywilom. Oczekuje się, że tymczasowy prezydent ogłosi przełożenie wyborów i wyznaczy nową datę, choć żadna konkretna data nie została jeszcze podana.