Parlament Grenlandii zatwierdził umowę o bezpieczeństwie z USA i Danią

Parlament zatwierdza umowę

Parlament Grenlandii zatwierdził we wtorek, 3 listopada, umowę o bezpieczeństwie, którą Dania, Grenlandia i Stany Zjednoczone podpisały 22 września w Nowym Jorku. Szesnastu członków zagłosowało za, nikt nie był przeciw, a siedmiu wstrzymało się od głosu. Wszystkie głosy wstrzymujące pochodziły z opozycyjnej partii Naleraq, która była dotychczas uważana za najbardziej proamerykańską siłę w grenlandzkiej polityce. Porozumienie wymaga jeszcze zgody duńskiego parlamentu, który ma głosować 19 listopada. Minister spraw zagranicznych Mute Egede nazwał ratyfikację krokiem naprzód dla wyspy i napisał w poście na Facebooku:

„Droga do tego punktu była dla nas jako narodu trudna.”

Egede dodał, że Grenlandia pozostała wierna swoim zasadom i wybrała dialog, co przedstawił jako wzięcie odpowiedzialności za interesy kraju.

Co zawiera umowa

Porozumienie aktualizuje pakt obronny, który Dania i Stany Zjednoczone zawarły w 1951 roku. Otwiera ono drogę do powstania nowych baz USA, z planowanymi lokalizacjami w Narsarsuaq i Mestersvig, oraz do rozmieszczenia elementów systemu obrony przeciwrakietowej Golden Dome. Obecnie USA obsługują na wyspie tylko jedną bazę, Pituffik Space Base na północnym zachodzie, wykorzystywaną do obrony przeciwrakietowej i nadzoru radarowego. Umowa pozwala na modernizację tej instalacji i rozszerzenie jej działań, a także zezwala Stanom Zjednoczonym na utworzenie dwóch kolejnych obiektów obronnych.

Suwerenność Danii nad wyspą zostaje potwierdzona, a Grenlandczycy zachowują prawo do samostanowienia. Umowa zakazuje również inwestycji w sektorach strategicznych podmiotom spoza NATO i UE, co źródła wiążą z chęcią powstrzymania Rosji i Chin przed zdobywaniem wpływów poprzez inwestycje. Grenlandia pozostaje pod kontrolą Danii, ale porozumienie zachowałoby moc, gdyby wyspa w przyszłości ogłosiła niepodległość. Wejście w życie umowy zależy od zakończenia procedur parlamentarnych w Danii i na Grenlandii; nie wymaga ona zgody Senatu USA.

Spór o informacje niejawne

Przed głosowaniem doszło do ostrego starcia między rządem a liderem partii Naleraq, Pele Brobergiem. Szef dyplomacji Mute Egede oskarżył Broberga o ujawnienie informacji niejawnych z zamkniętego posiedzenia komisji spraw zagranicznych i bezpieczeństwa, na którym omawiano szczegóły umowy z USA. Broberg argumentował, że rząd wycofał się z żądania rekompensaty finansowej od Stanów Zjednoczonych za realizację umowy na terytorium Grenlandii i stwierdził, że odpowiedzialność za to ponosi Egede, który brał udział w negocjacjach. Prezydium parlamentu skierowało sprawę do policji jako możliwe przestępstwo. Egede stwierdził, że zachowanie Broberga zaszkodziło reputacji Grenlandii na arenie międzynarodowej, podczas gdy Broberg opisał sprawę jako polityczną i powiązaną z jego krytyką porozumienia.

Opozycja i nastroje społeczne

Partia Naleraq, która opowiada się za szybkim dążeniem do niepodległości, skrytykowała brak konkretnych korzyści dla Grenlandii. Ugrupowanie domagało się zapłaty ze strony Stanów Zjednoczonych i skarżyło się, że umowa nie gwarantuje wystarczających zysków gospodarczych dla grenlandzkich firm. Grenlandia liczy 57 000 mieszkańców na wyspie położonej między Europą a Ameryką Północną, a sondaże opinii publicznej pokazują, że większość Grenlandczyków odrzuca kontrolę USA. W ubiegłym roku Donald Trump nie wykluczył inwazji wojskowej, co wywołało strach na wyspie, a wcześniej wielokrotnie groził przejęciem nad nią kontroli. Umowę negocjowano przez miesiące w atmosferze napięcia, a wszyscy trzej sygnatariusze przedstawili ją jako sukces.

Kolejne kroki

Duński parlament zagłosuje 19 listopada. Gdy Stany Zjednoczone zostaną poinformowane kanałami dyplomatycznymi o wynikach obu głosowań, umowa będzie mogła wejść w życie. Egede odniósł się do grenlandzkiego głosowania w osobistym tonie w swoim poście na Facebooku:

„To dotyczy nas wszystkich. Grenlandii, którą kochamy.”

Wspomniał również o bezpieczeństwie i prawie Grenlandczyków do kształtowania własnej przyszłości. Wynik głosowania przedstawiono poniżej: 16 głosów za, brak głosów przeciw i siedem wstrzymujących się.

Za16

Przeciw0

Wstrzymujący się7

Za

16 głosy

Przeciw

0 głosy

Wstrzymujący się

7 głosy

Dane z tekstu artykułu