Parlament Grenlandii jednogłośnie popiera zakaz wydobycia głębinowego do końca 2029 roku, dzień po wypowiedzi Trumpa

Jednogłośne głosowanie dzień po wypowiedzi Trumpa

Parlament Grenlandii przyjął w czwartek, 15 października 2026 roku, jednogłośną rezolucję zobowiązującą rząd do przygotowania zakazu wydobycia i poszukiwań na głębokich wodach, w tym wydobycia minerałów z dna morskiego. Głosowanie nastąpiło po wpisie prezydenta USA Donalda Trumpa w serwisie Truth Social w środę, 14 października, w którym stwierdził on, że na wyspie przygotowywane są zakrojone na szeroką skalę poszukiwania ropy i gazu, nie podając jednak szczegółów. Pozostaje niejasne, czy Trump miał na myśli również wydobycie minerałów z dna morskiego, ponieważ jego wpis nie wspominał o wydobyciu głębinowym. Grenlandzcy ustawodawcy przedstawili rezolucję jako ochronę cennych zasobów morskich oraz dobrostanu stad ryb. Rybołówstwo stanowi fundament gospodarki wyspy, a polowania są kluczowe dla utrzymania wielu społeczności.

Porozumienie w sprawie bezpieczeństwa i limity wydobycia

We wrześniu Stany Zjednoczone, Dania i Grenlandia podpisały w Nowym Jorku porozumienie w sprawie bezpieczeństwa, wynegocjowane przez Trumpa, premier Danii Mette Frederiksen oraz szefa rządu Grenlandii Jensa-Frederika Nielsena. Miało ono złagodzić napięcia wynikające z wcześniejszych gróźb Waszyngtonu dotyczących przejęcia kontroli nad wyspą. Porozumienie akceptuje budowę dwóch baz wojskowych, ale nie obejmuje wydobycia zasobów. Prawa do zasobów pozostały poza umową, która dotyczy wyłącznie ustaleń w zakresie bezpieczeństwa. Duńskie MSZ poinformowało, że dokument nie przyznaje Stanom Zjednoczonym żadnych specjalnych przywilejów, a kwestie górnictwa podlegają prawu grenlandzkiemu.

Niewielkie wydobycie do tej pory

Zasoby mineralne nie były dotychczas wydobywane na dużą skalę ze względu na surowe warunki arktyczne oraz brak infrastruktury, dróg i portów. Istnieją niewielkie kopalnie złota i rubinów. Rząd Grenlandii nie wydał nowych koncesji od 2021 roku. Amerykańska firma Greenland Energy posiada zezwolenie na wydobycie ropy na wschodnim wybrzeżu, ale nie rozpoczęła wierceń, ponieważ wciąż brakuje ostatecznych zgód ze strony władz grenlandzkich. Projekt czeka zatem na zatwierdzenia, których władze Grenlandii jeszcze nie wydały. Na wyspie nie prowadzono dotąd przemysłowego wydobycia ropy ani gazu.

Obawy środowiskowe i harmonogram

WWF z zadowoleniem przyjął rezolucję jako ważny krok we właściwym kierunku, zauważając jednocześnie, że wiedza naukowa na temat wpływu wydobycia głębinowego na środowisko pozostaje stosunkowo ograniczona. Mieszkańcy obawiają się konsekwencji uprzemysłowienia głębin morskich. Niektórzy postrzegają niewykorzystane minerały jako możliwą trampolinę do niepodległości, której pragnie większość z 57 000 mieszkańców wyspy. Memorandum w sprawie wydobycia głębinowego obowiązuje do końca 2029 roku, a rząd może je przedłużać w okresach dwuletnich, więc harmonogram nie dotyczy koncesji na ropę i gaz zamrożonych od 2021 roku. Sama ustawa ma zostać przyjęta w pierwszej połowie 2027 roku, kiedy parlament zbierze się na sesję wiosenną.