Mette Frederiksen zapewnia sobie trzecią kadencję jako premier Danii po rekordowo długich negocjacjach koalicyjnych

Porozumienie koalicyjne

Mette Frederiksen ogłosiła późnym poniedziałkiem, że udało jej się sformować nowy rząd, ponad dwa miesiące po wyborach powszechnych w Danii 24 marca. 48-letnia socjaldemokratka spotkała się z królem Fryderykiem X na pokładzie jachtu królewskiego Dannebrog w Odense, aby potwierdzić porozumienie. Koalicja skupia własną partię Frederiksen – Socjaldemokratów, Socjalistyczną Partię Ludową (SF), centrowych Umiarkowanych pod przewodnictwem odchodzącego ministra spraw zagranicznych Larsa Løkke Rasmussena oraz centrolewicową Partię Liberalno-Społeczną (Radikale Venstre).

Ogłosiłam, że po długich negocjacjach można sformować rząd.

Cztery partie łącznie posiadają 82 z 179 mandatów w Folketingu, czyli osiem mniej niż większość. Rządy mniejszościowe są w Danii powszechne, a doniesienia medialne wskazują, że lewicowa Czerwono-Zielona Sojusz (Enhedslisten) ma zapewnić zewnętrzne wsparcie przy uchwalaniu ustaw.

Droga do porozumienia

Frederiksen ogłosiła przedterminowe wybory w lutym, najwyraźniej chcąc wykorzystać wzrost popularności po starciach z prezydentem USA Donaldem Trumpem w sprawie Grenlandii. Ryzyko nie opłaciło się w pełni: jej Socjaldemokraci zdobyli 38 mandatów, co jest ich najgorszym wynikiem od 1903 roku, choć pozostali zdecydowanie największą partią. Ani blok lewicowy, ani prawicowy nie uzyskał większości, co zapoczątkowało długotrwały okres targów.

Dwie wcześniejsze próby sformowania rządu nie powiodły się. Pierwsza runda rozmów Frederiksen upadła, a król Fryderyk X poprosił następnie byłego ministra obrony Troelsa Lunda Poulsena z liberalnej partii Venstre o próbę zbudowania centroprawicowej koalicji. To również się nie udało, a król ponownie mianował Frederiksen do ostatecznej próby pod koniec maja. 69-dniowy okres negocjacji jest rekordem w historii Danii.

Ustępstwa polityczne i priorytety

Główną przeszkodą podczas rozmów była propozycja Frederiksen dotycząca podatku od majątku, którą wysunęła, ogłaszając wybory. Zrezygnowała z tego żądania, gdy stało się jasne, że nie ma dla niego większości parlamentarnej. Program nowego rządu zostanie przedstawiony we wtorek, a nazwiska członków gabinetu ogłoszono w środę.

Frederiksen zasygnalizowała, że bezpieczeństwo i imigracja będą centralnymi filarami. Jej poprzedni rząd prowadził restrykcyjną politykę migracyjną, a ona zaproponowała „hamulec bezpieczeństwa” w sprawie azylu i zaostrzenie kontroli nad przestępcami z zagranicy, powołując się na możliwy wzrost migracji związany z wojną w Iranie. Kampania wyborcza była również zdominowana przez debatę na temat przemysłowej hodowli trzody chlewnej, która jest głównym, ale bardzo zanieczyszczającym sektorem w Danii.

Nasz program rządowy jest dobry dla ludzi żyjących obecnie w Danii, dla przyszłych pokoleń, a także dla zwierząt.

Tło grenlandzkie

Drugą kadencję Frederiksen naznaczył rosnący koszt życia, który osłabił jej poparcie, ale odzyskała je podczas kryzysu związanego z deklarowanymi planami Trumpa wobec Grenlandii, autonomicznego duńskiego terytorium. Konfrontacja z Waszyngtonem pomogła przedstawić ją jako obrończynię duńskiej suwerenności. W przekazie nowego rządu uwaga przesunęła się jednak w stronę szerszego obrazu bezpieczeństwa arktycznego i „rosyjskiego zagrożenia”, a nie manewrów USA.

Dania dołącza teraz do Hiszpanii i Malty jako jeden z zaledwie trzech krajów UE z rządem kierowanym przez socjaldemokratów, po zwycięstwie wyborczym Roberta Abeli na Malcie w zeszły weekend.