Francja jako pierwszy kraj UE zakazuje mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia, nowe konta blokowane od września

Francja stała się pierwszym członkiem Unii Europejskiej, który zakazuje dostępu do mediów społecznościowych dzieciom poniżej 15. roku życia po tym, jak Senat i Zgromadzenie Narodowe ostatecznie przyjęły ustawę 21 lipca 2026 roku. Zakaz, będący sztandarowym projektem drugiej kadencji prezydenta Emmanuela Macrona, wejdzie w życie w dwóch etapach: od 1 września 2026 roku platformy muszą blokować tworzenie nowych kont przez osoby poniżej 15. roku życia, a do stycznia 2027 roku wszystkie istniejące konta muszą zostać zweryfikowane pod kątem wieku, w przeciwnym razie zostaną usunięte.

Co obejmuje zakaz

Prawo dotyczy platform społecznościowych, ale przewiduje szereg wyjątków. Zakaz nie obejmuje internetowych encyklopedii takich jak Wikipedia, komunikatorów jak WhatsApp oraz platform edukacyjnych typu open-source. YouTube pozostanie częściowo dostępny: dzieci będą mogły oglądać filmy i wymieniać wiadomości prywatne, ale nie będą miały dostępu do treści sterowanych algorytmami. Przepisy rozszerzają również istniejący zakaz używania telefonów komórkowych na szkoły średnie, choć placówki mogą wnioskować o zwolnienia.

Mózg naszych dzieci i młodzieży nie jest na sprzedaż, ani dla amerykańskich platform, ani dla chińskich algorytmów.

Egzekwowanie i weryfikacja wieku

Kwestia sposobu weryfikacji wieku przez platformy pozostaje nierozwiązana. Ustawa nie narzuca konkretnej metody, choć rząd wspominał o dokumentach tożsamości lub rozpoznawaniu twarzy. Holenderska organizacja praw cyfrowych Bits of Freedom ostrzegła, że aplikacje weryfikacyjne mogą zostać złamane przez hakerów w ciągu kilku minut, powołując się na raport Politico, według którego eksperci ds. cyberbezpieczeństwa złamali kod źródłowy europejskiej aplikacji weryfikacyjnej w czasie poniżej dwóch minut. Doradczyni ds. polityki Lotje Beek argumentowała, że skupienie się na zakazie wiekowym odwraca uwagę od rzeczywistego problemu szkodliwych, uzależniających algorytmów.

Media społecznościowe są szkodliwe dla wszystkich. Znajdują one również piętę achillesową dorosłych.

Reakcje europejskie i międzynarodowe

Francuska decyzja zwiększa presję na Brukselę, by wypracowała jednolite podejście. Parlament Europejski wezwał do wprowadzenia unijnego zakazu dla osób poniżej 16. roku życia w listopadzie 2025 roku, a przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zapowiedziała, że propozycja będzie gotowa po lecie. Tymczasem stanowiska krajowe są rozbieżne: Włochy, Niemcy i Norwegia wymagają zgody rodziców; Holandia chce unijnego wieku minimalnego na poziomie 15 lat, ale woli poczekać na wspólne zasady; Finlandia rozważa zakaz; Słowenia ogłosiła zamiar wprowadzenia zakazu, ale nie podjęła konkretnych kroków. Premier Włoch Giorgia Meloni sprzeciwia się ogólnemu zakazowi, twierdząc, że łatwo go obejść za pomocą fałszywych kont lub VPN, i opowiada się za odpowiedzialnością rodzin oraz platform.

Macron przedstawił tę kwestię w kategoriach geopolitycznych i wykorzystał francuską prezydencję w G7, aby uzyskać jednomyślny apel przywódców o bezpieczniejszą przestrzeń cyfrową dla nieletnich, poparty również przez zaproszone kraje: Indie i Brazylię. Teraz chce zbudować międzynarodową „koalicję chętnych”.

Wątpliwości i precedens australijski

Sceptycy wskazują na Australię, która wprowadziła zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia w grudniu 2025 roku. Półroczny przegląd przeprowadzony w czerwcu 2026 roku wykazał, że ani dzieci, ani firmy technologiczne nie traktują zakazu poważnie. We Francji 74% rodziców dzieci w wieku od 6 do 16 lat popiera zakaz według Observatoire de la parentalité numérique, jednak eksperci ostrzegają, że surowe zakazy są trudne do wyegzekwowania i mogą zwiększyć atrakcyjność zakazanych platform. Ustawa przed pełnym wdrożeniem musi jeszcze zostać poddana ocenie przez Radę Konstytucyjną.