Fani Harry'ego Pottera wymusili zmianę trasy kabla energetycznego o wartości 430 mln funtów, by ocalić grób Zgredka w Walii

Fikcyjny grób na prawdziwej plaży

Plaża Freshwater West w hrabstwie Pembrokeshire w Walii to miejsce, w którym w 2010 roku nakręcono scenę śmierci elfa Zgredka do filmu "Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I". Fani zbudowali tam nieoficjalny pomnik (stos kamieni z wiadomościami do postaci), zwieńczony tabliczką z napisem "Tu leży Zgredek, wolny elf". Miejsce stało się atrakcją turystyczną, a odwiedzający zostawiają tam pomalowane kamienie i skarpetki, będące symbolem wyzwolenia Zgredka z niewoli.

Interkonektor Greenlink, 200-kilometrowy kabel podziemny i podmorski o wartości 430 mln funtów (około 500 mln euro), łączy brytyjską i irlandzką sieć wysokiego napięcia między hrabstwem Wexford w Irlandii a Freshwater West w Walii. Projekt działa od 2025 roku i przesyła energię wiatrową oraz słoneczną między oboma krajami.

Sprzeciw fanów po wywiadzie w BBC

W 2019 roku kierownik projektu Simon Ludlam wystąpił w BBC Wales, aby wyjaśnić założenia projektu Greenlink, stojąc na plaży, gdzie znajduje się pomnik. Po emisji wywiadu firma otrzymała setki telefonów od fanów, w tym dzieci, protestujących przeciwko planowanej trasie kabla, która miała przebiegać bezpośrednio przez miejsce pamięci.

Ludlam, założyciel Etchea Energy, opowiedział tę historię w podcaście "Energy Revolution". Przyznał, że początkowo nie wiedział, kim jest Zgredek i nie rozumiał oburzenia.

„Powiedziałem: 'Zgredek, kto to jest Zgredek? Nie znam żadnego Zgredka'. Dodałem: 'To fikcyjna postać z fikcyjnej książki, cała ta sprawa jest zmyślona, o czym wy mówicie?'”

Kolega wyjaśnił mu, że sprawa jest "bardzo, bardzo poważna", a Ludlam uznał, że presji fanów nie można zignorować. Firma zleciła projektantom wytyczenie nowej trasy, która omija pomnik.

Zmieniona trasa i prawdziwa archeologia

Nowa trasa omija pomnik Zgredka, ale przebiega blisko autentycznych pozostałości archeologicznych z epoki brązu. Według dokumentów planistycznych Pembrokeshire cytowanych przez BBC, próbne wykopy archeologiczne w pobliżu nowej trasy ujawniły krawędź odwróconego glinianego naczynia, którego styl wskazuje na urnę pogrzebową z epoki brązu, datowaną na około 1700–1500 lat p.n.e.

Ludlam zauważył ironię sytuacji, w której kabel ominął fikcyjny grób, przechodząc obok prawdziwych urn pogrzebowych z epoki brązu. Projekt jest realizowany, a fani nadal odwiedzają to miejsce, zostawiając pomalowane kamyki i wiadomości.

Pomnik pod stałą presją

To nie pierwszy raz, gdy pomnik Zgredka znalazł się w centrum uwagi. W 2022 roku National Trust, organizacja charytatywna zajmująca się ochroną zabytków, do której należy teren, uznała, że pomnik może pozostać na wrażliwej ekologicznie plaży, ale zaapelowała do odwiedzających o zaprzestanie zostawiania darów, takich jak skarpetki i pamiątki, które niszczą środowisko przybrzeżne. Organizacja wcześniej wyrażała obawy, że popularność miejsca negatywnie wpływa na plażę.

Ludlam opowiedział tę historię publicznie po raz pierwszy w podcaście "Energy Revolution" w 2026 roku, kilka lat po podjęciu decyzji o zmianie trasy.