Europa zaniepokojona sugestiami Trumpa dotyczącymi szerokiego porozumienia z Rosją w sprawie bezpieczeństwa kontynentu

Spotkanie w Białym Domu w czwartkowy wieczór

W czwartek, 5 listopada 2026 r., Donald Trump spotkał się w Białym Domu z Kiriłłem Dmitrijewem, wysokim rangą rosyjskim urzędnikiem i jednym z wysłanników Władimira Putina na rozmowy. Następnie prezydent USA powiedział dziennikarzom, że porozumienie jest w przygotowaniu, będzie miało dużą skalę i może wykraczać daleko poza Ukrainę. Opisał jego zakres w następujący sposób:

„Będzie to dotyczyć czegoś więcej niż tylko Ukrainy i mógłbym nawet powiedzieć, że może to objąć całą Europę.”

Kilka godzin później Jared Kushner, zięć i wysłannik Trumpa, napisał na platformie X, że Waszyngton pracuje nad praktycznymi ustaleniami, aby wyjść naprzeciw obawom każdej ze stron. Wskazał również jako cel trwałe ramy dla długoterminowego bezpieczeństwa i stabilności w Europie. Wcześniej Kushner mówił o dużym porozumieniu dla Ukrainy, więc szersze ambicje przypisywane teraz rozmowom zaskoczyły europejskie rządy.

Co zawiera propozycja

Kushner przedstawił pięć celów porozumienia: regularne konsultacje w sprawach bezpieczeństwa, niezawodną komunikację kryzysową, większą przejrzystość wojskową, wzajemne kroki w celu zmniejszenia ryzyka eskalacji oraz trwałe ramy dla europejskiego bezpieczeństwa. Plan został określony jako nieprzejrzysty, a według trzech dyplomatów sojuszu, sojusznicy z NATO nie zostali o nim wcześniej poinformowani. Kushner i specjalny wysłannik USA Steve Witkoff zintensyfikowali kontakty z Kijowem, Moskwą i wybranymi europejskimi stolicami przed planowanymi rozmowami.

Sprzeciw europejskich stolic

Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas powiedziała w piątek, 6 listopada, że Europa posiada już architekturę bezpieczeństwa, w której NATO i Unia Europejska odgrywają swoje role. Podkreśliła, że Ukraina musi zostać zintegrowana z tą strukturą i dodała:

„Putin nie ma prawa weta w kwestiach europejskiego bezpieczeństwa.”

Rzecznik Komisji Europejskiej przekazał w piątek, że UE powinna decydować o sprawach dotyczących własnego bezpieczeństwa. Niewymieniony z nazwiska europejski urzędnik nazwał przekaz Kushnera całkowitym zaskoczeniem i stwierdził, że nie będzie równoległych negocjacji w sprawie europejskiego bezpieczeństwa, dopóki trwa wojna na Ukrainie. Dodał, że europejscy partnerzy rozumieją, co Rosja rozumie przez takie rozmowy i nie zamierzają się na nie zgodzić. Osoby zaznajomione ze sprawą przekazały agencji Bloomberg, że narody europejskie chcą, aby Rosja zakończyła wojnę przed jakąkolwiek dyskusją o obawach Moskwy dotyczących bezpieczeństwa kontynentu.

Ukraina i otwarte pytania

Wołodymyr Zełenski po raz pierwszy przyznał, że odpowiedzi na rosyjskie obawy dotyczące bezpieczeństwa mogą stać się częścią porozumienia pokojowego, ale tylko przy udziale Europy. Powiedział, że gwarancje bezpieczeństwa dla Rosji oznaczałyby zmianę architektury bezpieczeństwa w Europie i na świecie. Ostrzegł również, że jakiekolwiek wycofanie się NATO byłoby oznaką słabości sojuszu. Europejscy urzędnicy podkreślili, że przyszłość sojuszu nie podlega negocjacjom, a jeden z nich stwierdził, że nie było o tym absolutnie żadnej mowy. Dyplomaci NATO argumentowali, że omawianie przyszłej architektury z Moskwą pozwoliłoby Kremlowi jedynie wzmocnić swoje stanowisko. Kolejny krok, w tym termin rozmów USA z Moskwą, pozostaje niejasny.