Europejscy przywódcy sprzeciwiają się odmrożeniu aktywów

Przywódcy europejscy odrzucili amerykańską propozycję, która miała na celu uwolnienie rosyjskich aktywów o wartości miliardów euro, przechowywanych w europejskich instytucjach finansowych. Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski zareagował stanowczo na pytanie o zwrot zamrożonych środków do Moskwy, stwierdzając, że stanie się to tylko po jego trupie. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz bronił europejskiej kontroli, argumentując, że decyzje dotyczące aktywów zamrożonych w Europie powinny pozostać w rękach Europejczyków. Ponad 210 mld euro aktywów rosyjskiego banku centralnego pozostaje zamrożonych w Unii Europejskiej od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Niektóre źródła podają, że Waszyngton postrzega te fundusze jako potencjalną kartę przetargową w rozmowach pokojowych, podczas gdy rządy europejskie nalegają, aby Rosja pozostała pod presją.

Szczyt w impasie

Szczyt Rady Europejskiej w Brukseli napotkał trudności w czwartek, 15 października, gdy António Costa spotkał się z najostrzejszą krytyką od czasu objęcia stanowiska przewodniczącego Rady prawie dwa lata temu. Przywódcy byli niezadowoleni ze sposobu, w jaki zarządzał limitami cen energii oraz negocjacjami w sprawie kolejnego wieloletniego budżetu UE. Dwudniowe spotkanie miało być kontynuowane w piątek, 16 października, jednak pierwszy dzień zakończył się po 14 godzinach rozmów z ograniczonymi wynikami, a podziały między państwami członkowskimi pogłębiły się. Szesnastu dyplomatów i urzędników rozmawiało z POLITICO pod warunkiem zachowania anonimowości, a większość z nich krytykowała zarządzanie Costy, choć niektóre oceny były pozytywne. Rzecznik Costy odmówił komentarza. Premier Finlandii Petteri Orpo ostrzegł, że im dłużej przeciągają się rozmowy budżetowe, tym więcej trudności napotka wspólnota, i dodał, że rozwiązanie musi zostać znalezione w tym roku. Stawka jest wysoka, ponieważ UE chce złagodzić presję kosztów utrzymania i osiągnąć porozumienie budżetowe przed przyszłorocznymi wyborami krajowymi.

Rozejm energetyczny i ataki na rafinerie

Relacje między Kijowem a Waszyngtonem osiągnęły punkt krytyczny po tym, jak Trump obwinił ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie o wyższe globalne ceny paliw, co eksperci podważają. Zespół Trumpa miał zagrozić wstrzymaniem wsparcia wywiadowczego i dostaw broni, jeśli Kijów nie zaprzestanie ataków. Waszyngton następnie nieoczekiwanie ujawnił porozumienie pozwalające Moskwie na eksport oleju napędowego do Stanów Zjednoczonych i na inne rynki, pomimo sankcji nałożonych w związku z inwazją. 11 października Trump samodzielnie ogłosił rozejm energetyczny między Rosją a Ukrainą, zaskakując ukraińskich urzędników. Kijów poinformował, że od tego momentu zawiesił ataki na rosyjskie rafinerie, ale Moskwa kontynuowała uderzenia w ukraińską sieć energetyczną bez krytyki ze strony Trumpa. Zełenski zniósł ograniczenia dotyczące ataków na rosyjskie rafinerie 15 października, po tym jak Rosja kontynuowała uderzenia w ukraińską infrastrukturę energetyczną.

Trump i Zełenski wymieniają ciosy

Podczas konferencji prasowej w Brukseli w piątek, 16 października, Zełenski powiedział, że Kijów jest w stałym kontakcie z negocjatorami Trumpa i oczekuje spotkania na jakimś szczeblu w ciągu najbliższych dni. Stwierdził, że Ukraina zaprzestanie ataków na rafinerie, jeśli otrzyma ochronę sektora energetycznego przed pociskami balistycznymi, jednak CNN donosi, że Ukraina nie posiada już żadnych pocisków Patriot. Zełenski powtórzył również, że porozumienie Trump-Putin w sprawie oleju napędowego zostało zawarte bez wcześniejszego powiadomienia Ukrainy. Zapytany, czy czuje się zdradzony przez Trumpa, odpowiedział twierdząco, dodając jednak, że sytuacja jest bardziej skomplikowana niż jego emocje. Według źródła, Trump nie odpowiedział jeszcze na najnowsze komentarze strony ukraińskiej. Wcześniej Trump stwierdził, że Zełenski nie jest osobą, z którą Stany Zjednoczone mogą współpracować, i że nie jest jego wielkim fanem.

Sojusznicy kwestionują umowę paliwową

Petteri Orpo powiedział w wywiadzie dla POLITICO podczas szczytu, że zbliżenie Waszyngtonu do Moskwy jest nielogiczne, a prawdziwi sojusznicy Stanów Zjednoczonych znajdują się w Europie. Zauważył, że Finlandia dzieli z Rosją granicę lądową o długości około 1300 kilometrów, najdłuższą spośród wszystkich państw członkowskich UE, i dodał, że będąc na miejscu Trumpa, nie ufałby Władimirowi Putinowi. Administracja Trumpa argumentuje, że umowa paliwowa może pomóc obniżyć ceny paliw dla amerykańskich konsumentów, podczas gdy sojusznicy Kijowa obawiają się, że dodatkowe dochody dla Moskwy mogą finansować wojnę. Doniesienia prasowe cytowane w relacjach wskazują, że porozumienie ogranicza również dostęp Kijowa do wywiadu wojskowego oraz technologii potrzebnej do przeciwdziałania rosyjskim atakom. Andrej Babiš oskarżył Trumpa o zdradę w związku z umową i stwierdził, że należy podjąć działania. Mediafax donosi, że władze USA wyłączyły dostawy paliw z listy sankcji do kwietnia 2027 roku, a Trump poprosił Zełenskiego o rezygnację i zasugerował, że może ograniczyć pomoc wojskową dla Ukrainy.