Prezydent DR Konga Félix Tshisekedi ogłasza trzymiesięczny dialog narodowy z wykluczeniem rebeliantów M23

Ramy konsultacji ogólnokrajowych

W orędziu telewizyjnym 27 sierpnia 2026 r. prezydent Félix Tshisekedi ogłosił rozpoczęcie dialogu narodowego na rzecz pokoju, spójności i odbudowy państwa. Proces ma potrwać maksymalnie trzy miesiące i odchodzi od dotychczasowych praktyk, koncentrując się na zdecentralizowanych konsultacjach lokalnych, a nie na bezpośrednich rozmowach w Kinszasie. Dyskusje rozpoczną się we wszystkich 26 prowincjach z udziałem ustawodawców krajowych i prowincjonalnych, partii koalicji rządzącej oraz opozycji, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, przywódców religijnych, wodzów tradycyjnych oraz przedstawicieli środowisk akademickich, naukowych i gospodarczych. Lokalne zgromadzenia mają za zadanie zdiagnozować problemy prowincji, w tym braki w bezpieczeństwie, spory o ziemię, napięcia społeczne, deficyty administracyjne, nierówności oraz bariery rozwojowe.

Ten dialog narodowy wyróżnia się przede wszystkim zakotwiczeniem terytorialnym: nie rozpocznie się w Kinszasie, lecz w sercu naszych 26 prowincji, naszych terytoriów i naszych społeczności.

Wykluczenie zbrojnych grup rebelianckich

Struktura dialogu wyraźnie wyklucza grupy zbrojne walczące z porządkiem konstytucyjnym, w szczególności ruch rebeliantów AFC/M23, który kontroluje terytoria na wschodzie kraju przy wsparciu Rwandy. Podczas przemówienia Tshisekedi powtórzył żądanie całkowitego wycofania obcych sił z kongijskiej ziemi i potwierdził, że negocjacje z rebeliantami należą wyłącznie do zewnętrznych kanałów dyplomatycznych.

Proces z Doha pozostaje odpowiednimi ramami dla zajęcia się M23, a dialog narodowy nie zastąpi tego procesu.

Tshisekedi zaznaczył, że poszczególni bojownicy, którzy wyrzekną się przemocy, złożą broń i potępią zagraniczną agresję, zachowają możliwość reintegracji obywatelskiej. Ruchy powstańcze nie otrzymają jednak formalnej delegacji politycznej. Wykluczenie to następuje mimo przedłużającego się konfliktu we wschodnich prowincjach, pomimo zawieszenia broni w Doha z lipca 2025 r. oraz porozumienia pokojowego podpisanego w grudniu 2025 r. w Waszyngtonie między DR Konga a Rwandą. Niektóre frakcje opozycyjne wcześniej naciskały na włączenie przedstawicieli M23 lub delegatów powiązanych z byłym prezydentem Josephem Kabilą, skazanym we wrześniu 2025 r. zaocznie na karę śmierci za współudział z grupą zbrojną.

Krytyka opozycji i reakcje analityków

Ogłoszenie wywołało ostre reakcje rywali politycznych i specjalistów regionalnych. 28 sierpnia 2026 r. koalicja głównych partii opozycyjnych formalnie odrzuciła dialog, oskarżając Tshisekediego o organizowanie procesu w celu utrzymania władzy i zarządzania agendą polityczną bez rzeczywistego podziału władzy. Politolog Bob Kabamba z Uniwersytetu w Liège uznał wykluczenie M23 za sprzeczne, biorąc pod uwagę, że kongijscy delegaci nadal negocjują z tą grupą w Katarze. Broniąc prezydentury, poseł krajowy i koordynator Konwencji Zjednoczonych Kongijczyków Lambert Mende Omalanga stwierdził, że Tshisekedi nie zamknął definitywnie drzwi przed zbłąkanymi rodakami, jednocześnie właściwie chroniąc suwerenność narodową.

Struktura nadchodzących dekretów prezydenckich

Aby uruchomić proces konsultacji, Tshisekedi zapowiedział podpisanie w najbliższych dniach dwóch rozporządzeń prezydenckich. Pierwsze z nich ustanowi przygotowawczy komitet organizacyjny odpowiedzialny za kwestie administracyjne, techniczne i logistyczne we wszystkich 26 prowincjach. Drugie rozporządzenie oficjalnie zwoła dialog ogólnokrajowy i określi jego harmonogram proceduralny. Po zakończeniu przez delegatów prowincjonalnych lokalnych diagnoz, ich wnioski zostaną skonsolidowane w dokument roboczy dla zgromadzeń krajowych w Kinszasie, co zakończy się przyjęciem formalnego paktu narodowego.