Alexander Dobrindt planuje federalną ustawę o ochronie inwestycji, aby ograniczyć plany uspołecznienia mieszkań w Berlinie

Federalny projekt wymierzony w plany Berlina

Federalny minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt (CSU) zapowiedział nową ustawę o ochronie inwestycji (Investitionsschutzgesetz), która postawiłaby wysokie wymagania dla uspołecznienia (Vergesellschaftung) dużych zasobów mieszkaniowych. Poinformował o tym w wywiadzie dla dziennika „Bild”, który jako pierwszy opisał ten plan. Ministerstwo spraw wewnętrznych potwierdziło następnie szczegóły projektu agencji dpa. Rząd federalny uzgodnił już co do zasady powstanie takiej ustawy, jednak jej dokładny kształt prawny pozostaje otwarty.

„W ustawie o ochronie inwestycji jasno określimy, że arbitralny, lewicowy fetysz uspołecznienia jest niezgodny z ustawą zasadniczą.”

Trzy warunki uspołecznienia

Plan Dobrindta opiera się na trzech głównych wymogach. Po pierwsze, odszkodowanie byłoby możliwe wyłącznie według wartości rynkowej (Verkehrswert), ustalonej na podstawie wyceny. Po drugie, odszkodowanie musiałoby zostać wypłacone bezpośrednio w gotówce. Po trzecie, uspołecznienie byłoby dozwolone tylko wtedy, gdy jego konieczność zostanie wyraźnie udowodniona, a władze landowe najpierw wyczerpią wszystkie inne środki, takie jak inwestycje w budownictwo mieszkaniowe czy dotacje. Według raportu „Bilda”, na który powołuje się „WELT”, uczyniłoby to berliński plan niemożliwym do sfinansowania.

Berliński plan i szacunki kosztów

Projekt jest odpowiedzią na możliwe porozumienie koalicji czerwono-zielono-czerwonej (Linke, Grüne i SPD) w Berlinie, której dokument sondażowy opublikowano w sobotę 24 października. Jak podaje watson, berlińscy wyborcy poparli już takie uspołecznienie w referendum w 2021 roku, a dokument celuje w prywatne firmy mieszkaniowe posiadające ponad 10 tys. mieszkań. Zgodnie z planem firmy te mogłyby zachować podstawowy zasób 10 tys. lokali, podczas gdy spółdzielnie, firmy non-profit oraz mieszkania wybudowane po 2021 roku lub będące w budowie zostałyby wyłączone. „WELT” donosi, że około 160 tys. mieszkań od pięciu firm nieruchomościowych przeszłoby na własność państwa. Partie uzgodniły również budowę 100 tys. nowych mieszkań oraz wprowadzenie limitu czynszów w lokalach komunalnych. Planują odszkodowania w wysokości do 16 mld euro, co według RP Online prawdopodobnie jest kwotą poniżej wartości rynkowej. Zgodnie z raportem „Bilda” cytowanym przez „WELT”, eksperci szacują, że uspołecznienie według wartości rynkowej kosztowałoby od 50 do 60 mld euro z pieniędzy podatników, co jest sumą nieosiągalną dla Berlina.

Krytyka ze strony Giffey i SPD

Była burmistrz Berlina Franziska Giffey (SPD), obecnie senator ds. gospodarki, skrytykowała te plany na Instagramie już po raz trzeci od publikacji dokumentu. Tym razem sprzeciwiła się planowanemu przyznaniu prawa głosu na szczeblu landowym wszystkim osobom mieszkającym w Berlinie od co najmniej pięciu lat, niezależnie od obywatelstwa.

„Moim zdaniem jest to sprzeczne z konstytutywnymi zasadami naszego kraju.”

Argumentowała, że prawo głosu w wyborach landowych powinno pozostać zarezerwowane dla obywateli Niemiec, a każdy, kto chce głosować, musi mówić po niemiecku i potwierdzić przywiązanie do wolnego demokratycznego porządku podstawowego. W przeciwnym razie, jak ostrzegła, zmiana ta stanowiłaby „ryzyko dla stabilności naszej demokracji”. Giffey powiązała również debatę z protestami społecznymi we Francji, którym towarzyszyły masowe zamieszki, opisując obrazy stamtąd jako wstrząsające.

Orkan Özdemir, wiceprzewodniczący frakcji SPD w berlińskiej Izbie Deputowanych, nazwał to porównanie „wysoce problematycznym” i stwierdził, że sugeruje ono, iż protestujący we Francji nie są Francuzami. Wskazał na duży odsetek czarnoskórych obywateli wynikający z kolonialnej historii Francji.

„Niebycie białym nie oznacza automatycznie bycia migrantem.”

Özdemir przypomniał również wytyczne, które Senat Berlina pod kierownictwem Giffey przedstawił Izbie Deputowanych w 2022 roku.