Doradca prezydenta wiąże próg długu publicznego 55% z wynikiem wyborów w 2027 roku

Scenariusz wyborczy 2027 roku

Trajektoria długu publicznego Polski będzie bezpośrednio zależeć od wyniku wyborów parlamentarnych w 2027 roku, uważa doradca ekonomiczny prezydenta Leszek Skiba. W rozmowie z dziennikiem Puls Biznesu ekonomista przedstawił dwie ścieżki fiskalne dla kraju, zależne od tego, czy obecna większość parlamentarna utrzyma władzę. Jeśli rządząca koalicja przegra wybory, Skiba prognozuje, że dług krajowy może przekroczyć ustawowy próg ostrożnościowy 55% produktu krajowego brutto przed końcem 2027 roku.

Skiba argumentuje, że okres po wyborach niesie ze sobą szczególne ryzyko fiskalne w przypadku ustępującej administracji.

Między ogłoszeniem wyników wyborów a faktycznym przekazaniem władzy ustępujący gabinet jest w stanie bardzo szybko wyemitować wystarczającą liczbę obligacji, aby przekroczyć ten próg.

Ustawowe konsekwencje przekroczenia progu

Przekroczenie limitu długu do PKB na poziomie 55% uruchamia obowiązkowe ograniczenia prawne wynikające z polskiej ustawy o finansach publicznych, mające na celu kontrolę zobowiązań państwa. Skiba zauważył, że przekroczenie tej bariery natychmiast ograniczyłoby elastyczność budżetową rządu w zakresie płac w sferze budżetowej i świadczeń socjalnych. Zgodnie z przepisami, administracja nie mogłaby podnosić wynagrodzeń pracowników sektora publicznego i musiałaby wprowadzić ścisłe limity waloryzacji emerytur.

W takim scenariuszu gabinet straciłby prawną możliwość waloryzacji emerytur i rent powyżej ustawowego minimum. Ta minimalna formuła ogranicza coroczne podwyżki wyłącznie do wskaźnika inflacji konsumenckiej, wykluczając dodatki powiązane z realnym wzrostem płac w gospodarce. Skiba określił istniejące ramy fiskalne jako narzędzie, które pozostawia pole do administracyjnych manewrów.

Obietnice podatkowe i przegląd wydatków

Odnosząc się do stanowiska władzy wykonawczej w kwestii dochodów państwa, Skiba potwierdził, że prezydent Karol Nawrocki nie zamierza zatwierdzać podwyżek podatków. Nawrocki objął urząd z wyraźnym zobowiązaniem, że nie dopuści do wzrostu obciążeń podatkowych, a jego zespół doradców ekonomicznych utrzymuje, że dyscyplina fiskalna powinna wynikać z kontroli wydatków, a nie z wyższych podatków.

Prezydent dotrzyma obietnicy niepodnoszenia podatków, a rząd powinien zacząć od przeglądu wydatków.

Skiba nie zajął jednoznacznego stanowiska w sprawie tego, jak prezydent Nawrocki potraktuje konkretne ustawy podatkowe zaproponowane przez gabinet. Powtórzył natomiast, że prezydent pozostaje wierny przedwyborczej obietnicy niepodnoszenia podatków, zalecając rządowi przeprowadzenie kompleksowego przeglądu wydatków państwa przed poszukiwaniem dodatkowych dochodów.

Mechanizmy pozabudżetowe

Jeśli obecna koalicja parlamentarna utrzyma władzę po wyborach w 2027 roku, Skiba spodziewa się, że administracja zastosuje alternatywną strategię fiskalną, aby uniknąć oficjalnego przekroczenia progu 55%. W takim przypadku wskazał, że partie koalicyjne będą szukać sposobów na przeniesienie części pożyczek publicznych do funduszy pozabudżetowych. Przenoszenie zobowiązań do specjalnych funduszy celowych pozwala rządowi na dalsze finansowanie programów przy jednoczesnym utrzymaniu formalnego długu publicznego poniżej krajowego progu.